انرژی خورشیدی

آموزش عملی

عبدالرضا صادقی — Mon, 14 May 2012 04:02:06 GMT

شاید علت پس رفت ما در سالهای اخیر بی توجهی به نظام آموزشی است.

چین صاحب بهترین سیستم آموزشی در جهان شد/ واکنش اوباما: با این اوصاف چینی ها بر ما برتری خواهند یافت

"اندریاس شلایشر" مسئول آزمایش های آموزشی در سازمان همکاری و توسعه (OECD )برزیل، ترکیه و لهستان را گزینه هایی برای کسب بهترین شاخص های آموزشی در مدارس در چند سال آینده می داند.

براساس آزمایش های یک سازمان بین المللی، چین دارای بهترین آموزش دانش آموزان در جهان است.

به گزارش عصرایران به نقل از بی بی سی عربی،این موضوع را "اندریاس شلایشر" مسئول آزمایش های آموزشی در سازمان همکاری و توسعه (OECD) اعلام کرده است.

بررسی های این سازمان بین المللی در سال 2009 نشان می دهد که شهر شانگهای چین در جایگاه نخست جهان از لحاظ کیفیت آموزشی در مدارس قرار دارد. هنگ کنگ هم پس از شانگهای قرار دارد.

شلایشر می گوید: نتایج بررسی نشان می دهد عملکرد دانش آموزان در بقیه مناطق چین حتی مناطق سنتی و فقیر نیز قوی است.

براساس این گزارش، دانش آموزان چینی "انعطاف پذیری" بالایی دارند و به رغم فقر مادی دارای طرح هایی برای موفقیت هستند. آموزش و پرورش در چین میزان بالایی از مساوات را میان دانش آموزان فقیر و غنی برقرار می کند.

شلایشر ادامه می دهد: در چین این ایمان قوی وجود دارد که آموزش کلید موفقیت است. وضعیت آموزش در چین برای هر کشور غربی، حسد برانگیز است.

این بررسی در 9 منطقه چین از جمله مناطق فقیر، متوسط و ثروتمند چین انجام شده است.

دولت چین به سازمان همکاری اقتصادی و توسعه اجازه انتشار جزئیات این بررسی را نداده است اما شلایشر می گوید: در سفر اخیرم به یکی از مناطق فقیر چین متوجه شدم که بهترین و زیباترین ساختمان ها در روستاها و شهرها، مدرسه ها بودند و این در حالی است که در غرب، بهترین و زیباترین ساختمان ها، مراکز خرید هستند. جامعه چین در حال هزینه برای آینده است.

او به یکی از تفاوت های مدارس در غرب و چین اشاره می کند و می گوید: در هنگام پرسش از دانش آموزان در آمریکای شمالی درباره دلایل موفقیت در مدرسه آنها این موضوع را به استعداد و شانس خود مربوط می کنند و می گویند ما در زمینه ریاضیات مستعد هستم. در اروپا موضوع به ارث خانوادگی مربوط می شود. اگر پدر کارگر باشد فرزند هم کارگر می شود اما در چین 9 نفر از هر 10 دانش آموز به شما می گوید که موفقیت در مدرسه به میزان تلاش بستگی دارد و در صورتی که درس هایم را با تلاش بیشتری آماده کنم موفقیت بیشتری کسب می کنم. آنها مسئولیت را می پذیرند و آن را به عهده نظام آموزشی واگذار نمی کند.

شلاشیر، برزیل، ترکیه و لهستان را گزینه هایی برای کسب بهترین شاخص های آموزشی در مدارس در چند سال آینده می داند.

شلایشر اهل آلمان در مرکز سازمان همکاری های اقتصادی و توسعه در پاریس فعالیت می کند و نظراتش درباره مقایسه آموزش در مدارس مناطق مختلف جهان مورداحترام بالایی است.

"باراک اوباما" رئیس جمهور آمریکا در واکنش به نتایج این بررسی گفته است کشوری که امروز در زمینه آموزش بر ما برتری دارد فردا در سایر زمینه ها هم بر ما برتری پیدا خواهد کرد.

قرار است برای تهیه گزارش جدید سازمان همکاری های اقتصادی و توسعه ، نیم میلیون دانش آموز در 70 کشور جهان مورد آزمایش قرار بگیرند . نتایج این بررسی جدید اواخر سال آینده میلادی منتشر خواهد شد.

انرژی های نو و تجدید پذیر

عبدالرضا صادقی — Fri, 04 May 2012 05:14:32 GMT

بهترین و عظیم ترین و پاکترین انرژی .خورشید تابان است که میلیونها سال بر جهان میتابد و نیرو میدهد. و تمامی ندارد. و مادر انرژی های دیگر مانند باد .آب. ابر.هیدروژن .زیست توده.نفت.گاز.ذغال سنگ و زمین گرما و... است .

اگر آفتاب نباشد. حیات از بین میرود. پس قدر و منزلت این انرژی پایدار را بهتر بدانیم. و توجه مان را به سمت انرژی خورشید سوق دهیم. و از این موهبت الهی بیشتر استفاده کنیم.

آیا کره .ژاپن. و اکثر کشور های پیشرفته نفت و گاز دارند؟ خیر .آنها با بهره گیری از هوش و صنعت و دیگر منابع و صرفه جوئی .به این پیشرفتها رسیده اند.

خورشید در این شرایط بحران اقتصادی، بازاری برای باتری نوری ولتاژی یا خورشیدی (PV) است که سال به سال رشد می‌کند. مواد صنعتی خاصی در کاربردهای ویژه برای ساخت PV استفاده می‌شوند مانند کربور سیلیسیم و ماسه گداخته که در حال حاضر تقاضا برای این مواد روبه افزایش است.

پیش‌بینی می‌شود که تولید برق توسط PV ظرف 5 سال آینده در اروپا، آمریکا و ژاپن افزایش پیدا کند. این بازار توانسته است فروشندگان کانی‌های صنعتی خاصی را به خود جذب کند چون آنان احساس می‌کنند فرصتی برای رشد در این بازار به‌وجود آمده است.

اما انرژی خورشیدی یکی از گرانترین منابع تولید برق یا انرژی است که نیازمند حمایت‌های مالی و طرح‌های انگیزشی دولتی برای افزایش جذابیت اقتصادی آن است.

10 سال پیش ژاپن نخستین تولیدکننده و بازار مصرف PV بود، اما حدود 5 سال پیش اروپا از ژاپن پیشی گرفته و هم‌اکنون در ردیف نخست قرار دارد.

انرژی های نو-New Energy

تا سال 2008 میلادی اروپا بالغ بر 80 درصد از بازار جهانی PV به میزان 6/5 گیگاوات را به‌خود اختصاص داده بود. اسپانیا و آلمان دو کشور عمده مصرف‌کننده هستند که در سال 2008 هر کدام به ترتیب MW2511 و MW1500 مصرف کرده‌اند. بازار اسپانیا بیش از 10 برابر بازار ژاپن است. سال گذشته بازار PV در آمریکا به MW342 افزایش داشت حال آنکه بازار ژاپن به 230 مگاوات رسید اما حتی این صنعت رو به رشد نیز در برابر بحران اقتصادی ایمن نمانده است. شرکت‌ها با مشکلات دستیابی به منابع مالی مواجه بوده و برخی نیز از نیروی انسانی خود می‌کاهند.

در موارد دیگری بانک‌ها و نهادهای مالی سرمایه‌گذار که حامیان اصلی انرژی‌های جایگزین هستند، از تامین منابع مالی در این صنعت سرباز زده و در نتیجه به توسعه و تولید آن لطمه وارد آمده است. طبق مطالعات انجام شده در زمینه‌های دیگری مانند فروش و کاربرد باتری‌های PV در سیستم‌های گرمایشی استخرهای شنا در سال 2007 و 2008 در آمریکا کاهش پیدا کرده است.

مصرف انرژی خورشیدی

برای گرفتن انرژی از خورشید سه روش وجود دارد: گرمای خنثی یا غیرفعال، گرمای حرارتی خورشیدی و انرژی نوری ولتاژی، گرمای خنثی یا غیرفعال همان نور طبیعی آفتاب است و ساختمان‌ها حالا به‌گونه‌ای طراحی می‌شوند که نیاز گرمایی آن به حداقل برسد و گرمای حرارتی خورشیدی برای تامین آب گرم منازل، سیستم‌های گرمایشی و استخرهای شنا استفاده می‌شود.

روش سوم استفاده انرژی خورشیدی ساخت سیستم‌های PV است که اشعه خورشیدی را به برق تبدیل می‌کند. در این سیستم از باتری‌های PV استفاده می‌شود که شامل یک یا دو لایه ماده نیمه‌هادی است. زمانی‌که نور خورشید روی این باتری‌ها می‌تابد ایجاد یک میدان الکتریکی کرده و باعث جریان الکتریکی می‌شود. هرچه که شدت این نور زیاد باشد، الکتریسیته بیشتری جاری می‌شود. باتری‌های PV برای تولید برق نیاز به روشنایی روز دارد و نه اشعه تند آفتاب که کاربردهای آن و حیطه جغرافیایی آنان را افزایش می‌دهد.

باتری‌های PV به دو روش اصلی استفاده می‌شود. ابتدا باتری‌های PV برای تولید برق ساخته می‌شوند که می‌تواند برای یک کارخانه یا نیروگاه واحدی باشد یا به‌عنوان یک نیروگاه خورشیدی متمرکز (CSP) و یا به‌صورت شبکه‌ای برای تامین برق شبکه‌های کنونی برق عمل کند. روش دیگر مربوط است به باتری‌های PV با تولید انرژی خورشیدی برای کاربردهای حرارتی مانند گرم کردن آب استخرها، تامین آب گرم خانه و سیستم‌های حرارتی که در آمریکا کاربرد بیشتری دارد.

فناوری PV

دو نوع اصلی تکنولوژی نوری ولتاژی وجود دارد: تکنولوژی سیلیکون کریستالی و تکنولوژی ورقه نازک، معمولی‌ترین تکنولوژی سیلیکون کریستالی است که بالغ بر 90 درصد از باتری‌های PV تولید کنونی با استفاده از این فناوری کار می‌کند.

در این تکنولوژی، باتری‌های سیلیکونی کریستانی از ورقه‌های نازک از یک کریستال (سیلیکون تک کریستالی)، یا با برش ورقه‌هایی از یک قطعه کریستال یا بلوری (چند کریستالی) ساخته می‌شود. علاوه بر این می‌توان آنها را از ورقه‌های نواری ضخیم‌تری تولید کرد.

باتری‌های خورشیدی تجاری دارای یک کارآیی 15 درصدی تبدیل نور خورشید به انرژی است. در شرایط تحقیقاتی یا آزمایشی این ضریب کارآمدی به 25 درصدی نیز رسیده است.

باتری‌ها یا سلول‌های خورشیدی که به‌صورت ورقه‌های نازکی هستند از رسوب لایه‌های بسیار نازک از مواد حساس به نور روی یک زمینه ارزان قیمت مانند شیشه، فولاد ضدزنگ یا آلومینیوم ساخته می‌شوند. مدول‌های ورقه نازک دارای هزینه‌های تولید پایین‌تری نسبت به فناوری کریستالی هستند اما در حال حاضر این فناوری با ضریب‌های کارآمدی بسیار پایین‌تر (13ـ5 درصد) کار می‌کنند. بازار در شرایط تحقیقاتی ضریب کارآمدی در حد بالای 20 درصد به‌دست آمد. هم‌اکنون مدول چهار ورقه نازک تجاری آن موجود است. این مدول‌ها سیلیسیم بی‌شکل (a-Si)، کادمیوم تلوریت (cdte)، مس ایندیوم/ گالیوم دیس الزاید/ دی‌سولفید (CIS, CIGS) و باتری‌های چند تماسی (a-Si/m-Si) هستند اما استفاده از ایندیوم و کادمیوم از نظر تامین یا دستیابی و مصرف و دفع مواد دارای مشکلات زیست‌محیطی است.

فرآیند تولید باتری‌های سیلیسیمی بسیار پرهزینه است که یک نگاه سریع به فرآیند تولید آن دلیل آن را مشخص خواهد کرد:

ابتدا کوارتز مرغوب و کیفی به سیلیسیم نوع متالورژیکی احیا شده و با استفاده از اسید کلریدریک به سیلیسیم نوع خورشیدی تبدیل می‌شود. سیلیسیم نوع خورشیدی دارای درجه خلوص یک ppma (یا شش 9) در مقایسه با سیلیسیم نوع الکترونیکی (برای نیمه هادی‌ها) است. از خاصیت ویژه خورندگی اسید کلریدریک برای رسیدن به این هدف استفاده می‌شود و این بدین معنی است تجهیزاتی که از فولاد ضدزنگ ساخته شده‌اند باید مکررا عوض شوند.

در مرحله بعدی، فرآیند Sieman نیز بسیار انرژی‌بر است که برای ایجاد واکنش و تولید پلی سیلیسیم با درجه خلوص بالا در درجه حرارت تقریبی 1150 درجه سانتیگراد، یک جریان الکتریکی را از یک میله سیلیسی با درجه خلوص بالا عبور می‌دهند. سپس سیلیسیم در بوته‌های کوارتز با درجه خلوص بالا در حرارت 1400 درجه سانتیگراد ذوب شده و سپس با استفاده از یک کریستال کوچک سیلیسیم در حد یکدانه کریستاله یا متبلور شده که چرخانیده می‌شود تا شمش (ingot) استوانه‌ای یا سیلندری تولید کند.

این کنده یا شمش به یک مربع تبدیل می‌شود که 25 درصد آن تلف می‌شود و سپس شمش مربع به ورقه‌های برش داده می‌شود. برش دادن یا قاچ کردن بسیار آهسته انجام می‌شود که نیاز به چندین ساعت وقت دارد و حتی با وجود اره چندتیغه‌ای (سیم برش) و افت شمش به‌صورت خاک اره تا 30 درصد کار به کندی انجام می‌شود. برش یا قاچ کردن یکی از پرهزینه‌ترین مراحل در فرآیند تولید ورقه نازک سیلیس است.

سرانجام اینکه این ورقه‌های نازک (ویفر) پولیش و تمیز شده و کاملا آماده استفاده برای تولید باتری می‌شود. احتمالا ورقه‌های نازک سیلیس بالغ بر 50 درصد هزینه تولید مدول PV را دربر می‌گیرد. برق زیادی برای تولید ورقه‌های نازک سیلیس لازم است که عامل بازدارنده دیگری برای تولید زیاد یا صنعتی آن است مگر اینکه روش ارزان‌تری ابداع و ایجاد شود.

اما تحقیقات باتری‌های خورشیدی سریعا رو به تکامل است که به‌زودی مواد و فرآیندهای خاصی به‌وجود خواهد آمد که مصرف انرژی و هزینه‌های تولید آن را کاهش خواهد داد.

تکنولوژی‌های در حال تکامل

در حال حاضر تکنولوژی‌های دیگر PV مانند باتری‌های متمرکز شده (CSP) در حال تکامل است که از کلکتورهای متمرکزی ساخته می‌شود و با استفاده از یک عدسی نور خورشید را بر روی باتری‌ها یا سلول‌ها متمرکز می‌کنند. در این روش از باتری‌های PV استفاده می‌شود که کارآمدی آن بین 20 تا 30 درصد است.

تحول دیگر ساخت باتری‌های انعطاف‌پذیر است که آنها در پلاستیک‌های نازکی قرار می‌دهند که کاربردهای جدید و زیادی در بخش ساختمانی و مصرف‌کنندگان نهایی خواهد داشت.

مواد و فرآیند تولید PV از کوارتز تا باتری‌های خورشیدی

کوارتز (Sio2) در کوره قوس الکتریکی در حرارت تقریبی 1900 درجه سانتیگراد تبدیل به سیلیس نوع متالورژی (خلوص 99 درصد) می‌شود که اسید کلریدریک بدان اضافه می‌کنند تا SiHcl3 به‌دست آید و پس از آن با تقطیر این ماده آن را خالص می‌کنند. ماده خالص تری کلروسیلان در حرارت 1100 درجه سانتیگراد در فرآیند Siemans به سیلیسیم چند بلوری تبدیل می‌شود و سپس این ماده در 1500 درجه حرارت سانتیگراد با استفاده از بوته‌های کوارتز با درجه خلوص بالا (سیلیس گداخته)، سیلیسیم تک‌بلوری به‌دست می‌آید. با برش و صیقلی کردن (SIC) و افت ماده سیلیسیم تک بلوری ورقه‌های نازک سیلیس تولید می‌شود که در درجه حرارت تقریبی 900 درجه سانتیگراد باتری یا سلول به‌دست می‌آید که نخستین نسل باتری‌های ورقه نازک سیلیسی تولید می‌شود.

کمبود پلی سیلیکون

یکی از موانع بر سر راه زنجیره تولید عرضه اندک پلی سیلیکون است و همانند چهار سال پیش در حال حاضر فقط 7 تولیدکننده وجود دارد ولی طی سه سال گذشته تعداد تولیدکنندگان پلی سیلیکون که به ثبت رسیده‌اند به دو برابر افزایش پیدا کرده است و واحدهای تولید جدیدی در آلمان، چین و تایوان به ثبت رسیده است.

علاوه بر این تعداد دیگری تولیدکننده وجود دارد که سعی می‌کنند کارخانه‌ای را در چین خریده و از آن بهره‌برداری کنند. اگر تمامی پروژه‌ها به مرحله تولید برسند، سپس تولید پلی سیلیکون در ظرف دو سال آینده تا 80 درصد رشد خواهد داشت. این رشد سریع‌تر از رشد پیش‌بینی شده برای مدول‌ها بوده و باید شرایط عرضه را آسان کند و قیمت‌های مدول را کمتر کند. تا پایان سال 2009 یا اوایل 2010 باید کمبود پلی سیلیکون برطرف شود.

پس از اینکه ظرفیت‌های مازاد به بهره‌برداری رسید، قیمت‌های پلی سیلیکون در بازار نقد از 475 دلار در هر کیلوگرم به 400 دلار در هر کیلوگرم در ظرف چند ماه اخیر کاهش پیدا کرد اما اکثر قراردادهای پلی سیلیکون بلندمدت است و بنابراین کاهش قیمت‌ها برای مدتی به مدول‌ها سرایت نخواهد کرد. تولید پلی سیلیکون نیازمند سرمایه‌گذاری بالایی در کارخانه‌هاست که تعداد دست‌اندرکاران بازار آن را در مقایسه با تولید باتری و مدول محدود کرده است. برای فرآیندهای پایین‌دستی (تولید سلول و مدول) نیاز به سرمایه‌گذاری و انعطاف‌پذیری کمتری برای تعدیل در عرضه و پاسخگویی به تغییرات تقاضا است.

کمبود سیلیسیم و نیاز به تکنولوژی برتر

یکی از نتایج کمبود پلی سیلیکون رشد تکنولوژی ورقه نازک PV بوده است که در حال حاضر جایگاه خود را به‌عنوان یک جایگزین استحکام می‌بخشد. پیش‌بینی می‌شود که تکنولوژی‌های ورقه نازک براساس تلوریت کادمیم Cdte)، CIGS) و سیلیسیم بی‌شکل یا آمورف رشد بیشتری کند تا هر کدام بتواند پاسخگوی بخش‌های مختلف بازار باشد.

در سال 2005 تکنولوژی ورقه نازک کمتر از 5 درصد کل ظرفیت PV را نمایندگی می‌کرد که حدودا معادل 90 مگاوات است. تخمین زده می‌شود که در سال 2010 به 20 درصد یا 4 گیگاوات و در سال 2013 به 25 درصد یا 9 گیگاوات افزایش داشته باشد.

افزایش ظرفیت PV

ظرفیت تولید باتری‌های خورشیدی سریعا رو به افزایش است تا بتواند پاسخگوی تقاضای آن باشد. در اروپا تحقیقات انجام شده توسط انجمن صنعت فتوولتاژی اروپا (EPIA) نشان می‌دهد که احتمالا ظرفیت تولید در کنار زنجیره ارزشی مجموعا نرخ رشد سالانه 30ـ20 درصدی طی 5 سال آینده تا سال 2013 به‌دست آید.
از نظر کل ظرفیت، آلمان دارای بالاترین ظرفیت نصب شده برق خورشیدی است که کل تولید آن 5308 مگاوات است که تقریبا 1500 مگاوات آن در سال 2008 نصب شده است. تولیدکننده بزرگ دوم در جهان اسپانیاست که ظرفیت نصب شده آن 2973 مگاوات است. اسپانیا در سال 2008 افزایش ظرفیت زیادی به‌میزان 2281 مگاوات یا حدود 75 درصدی را تجربه کرده است.

ژاپن تولیدکننده مهم دیگر انرژی خورشیدی با ظرفیت تقریبی 2173 مگاوات است حال آنکه آمریکا دارای ظرفیت 342 مگاواتی است. چین و آلمان بزرگترین مصرف‌کنندگان انرژی حرارتی خورشیدی برای گرم کردن آب هستند، حال آنکه آمریکا دارای بیشترین واحدهای CSP در جهان است.

بازار جهانی PV ـ سال 2008 سالی پربار و موفقیت‌آمیز
در سال 2008 تقاضا برای پانل‌ها یا صفحات خورشیدی رشد چشمگیری داشته است که دلیل اصلی آن رشد به ثبت رسیده در اسپانیا بود که حدودا نصف ظرفیت‌های نصب شده جدید در اروپاست. دیگر بازارهای عمده ژاپن، آلمان و آمریکا هستند که سال گذشته بازارهای جدیدی مانند کره‌جنوبی، ایتالیا و فرانسه نیز ظهور کردند.

برای چندین سال آلمان به‌صورت سنتی بزرگترین بازار در اروپا بود اما سال گذشته اسپانیا بالغ بر 45 درصد بازار جهانی و 56 درصد از 4503 مگاوات بازار اروپا را به‌خود اختصاص داد. اما EPIA پیش‌بینی می‌کند که آلمان مجددا از اسپانیا پیشی خواهد گرفت چون دارای خط‌مشی‌های مطلوبی است در حالی‌که کشورهای دیگری مانند جمهوری چک، بلغارستان، بلژیک، پرتغال و یونان در حال تدوین سیاست‌های دولتی جامعی هستند که باید تقاضا را افزایش دهد.

صنعت PV به مکانیسم‌های حمایت دولت‌ها نیاز دارد و به‌کارگیری، تغییر و حذف این مکانیسم‌ها می‌تواند نتایج مهمی در صنعت PV به‌بار آورد. به‌عنوان مثال در اروپا دولت‌های آلمان و اسپانیا از انگیزه‌های نصب باتری‌های خورشیدی خود کاسته‌اند.

در آلمان میزان تعرفه‌های باتری‌های خورشیدی با 10 درصد کاهش به 2/34 تا 8/48 سنت به ازای هر کیلووات ساعت تنزل پیدا کرد. در اسپانیا تعرفه‌های مواد اولیه PV افزایش یافته و انگیزه‌های نصب باتری‌های خورشیدی به 500 مگاوات محدود شد. این اقدامات می‌تواند مانع پیشرفت رشد انفجاری این صنعت در بازار اسپانیا که در سال 2008 شاهد آن بودیم، شود.

اوایل امسال انجمن صنعت فتوولتاژی اروپا پس از بررسی‌های لازم دو سناریوی مختلف بازار را در آینده برای صنعت PV مطرح کرد:

یکی از این سناریوها براساس رشد معتدل و دیگری سناریویی برمبنای خط‌مشی است بدین مفهوم که خط‌مشی‌های دولت‌ها باید حامی صنعت PV باشد که می‌توان به حمایت‌هایی چون کاهش تعرفه‌ها (FiT) در اغلب کشورها اشاره کرد.

طبق پیش‌بینی‌های انجمن مذکور (EPIA) بازار جهانی می‌تواند در چارچوب سناریوی خط‌مشی دولت‌ها به تولید 22 گیگاوات دست پیدا کند که کل رشد سالانه (CAGR) 32 درصدی در ظرف 5 سال آینده به‌دست خواهد آمد. نرخ رشد معتدل‌تر (به‌دلیل یک CAGR موثر) 17 درصدی طی همین دوره به‌دست خواهد آمد که کل تولید در بازار به 12 گیگاوات خواهد رسید.

آمریکا سردمدار CSP

در سال 2008 کل ظرفیت انرژی خورشید با 1265 مگاوات رشد یا افزایش به 9183 مگاوات رسید. میزان این رشد در سال 2007 نیز 1159 مگاوات بود و به نظر می‌رسد که مجددا امسال نیز در همین سطح رشد داشته باشد.

بیان این مطلب به عبارت دیگر این است که یک مگاوات ظرفیت الکتریکی خورشیدی (PV و CSP) تا حدی است که می‌تواند برق 150 تا 250 خانه را تامین کند. بنابراین مصرف انرژی خورشیدی در مقایسه با دیگر روش‌های تولید برق در مرحله آغازین رشد است اما دارای پتانسیل زیادی خصوصا از نظر هزینه و اقتصادی بودن می‌باشد.

صنعت آمریکا با تصمیم‌گیری‌های اخیر در زمینه خط‌مشی حمایت از انرژی‌های جایگزین قدرت بیشتری پیدا کرده است. قانون ثبات فوری اقتصادی (EESA) که در اکتبر سال 2008 به تصویب رسید به صنعت این امکان را می‌دهد تصمیم‌گیری‌های بلندمدتی را برای خود در زمینه سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی اتخاذ کند.

طبق قانون فوق‌الذکر 30 درصد اعتبار مالیاتی به مدت 8 سال به سرمایه‌گذاری در زمینه تولید انرژی خورشیدی اختصاص داده و همچنین در حال حاضر خدمات عمومی (آب، برق و گاز) از این اعتبار استفاده می‌کنند. علاوه بر این از اقدامات دیگر حذف 2 هزار دلار سقف برای نصب PV در ساختمان‌های مسکونی است.

اقدام مثبت واقعی بعدی برای صنعت باتری‌های خورشیدی در آمریکا تصویب قانون بازیافت و سرمایه‌گذاری مجدد (ARRA) است که در فوریه 2009 تصویب شد. این قانون دارای یک بسته محرک اقتصادی است که استفاده از انرژی خورشیدی را در آمریکا برای منازل و شرکت‌ها جذاب و مقرون به‌صرفه می‌کند.

در قانون ARRA یک صندوق ایجاد شد که 600 هزار میلیون دلار وام خصوصا برای پروژه‌های انرژی بازیافتی و انتقال آن در اختیار سرمایه‌گذاران قرار داده و نیز حدودا 5500 میلیون دلار در اختیار دولت قرار می‌دهد تا در پروژه‌های کاهش مصرف و بازیافت انرژی سرمایه‌گذاری کند.

علاوه بر این، طبق این قانون یک برنامه اعطای موقتی وام در نظر گرفته شده است که مشتریان خورشیدی تجاری 30 درصد از هزینه نصب تجهیزات خورشیدی خود را به‌صورت نقد دریافت می‌کنند. تمامی این قوانین طی دوران رکود از فشار اقتصادی وارد بر صنعت باتری‌های خورشیدی کم کرده و از مشکلات تامین منابع مالی پروژه می‌کاهد.

با توجه به تمامی این حمایت‌ها و تسهیلات، بازار PV در آمریکا تا سال 2013 می‌تواند 5/4 گیگاوات برق تولید کند که بزرگترین بازار در جهان خواهد بود. یکی از موانعی که صنعت آمریکا از آن رنج می‌برد درخواست برای احداث تاسیسات خورشیدی روی زمین‌های دولتی بود که توسط دفتر مدیریت زمین صادر می‌شد و این مسئله پس از ایجاد مشکلاتی مرتفع شد. به هرحال موضوع دستیابی به زمین مسئله مهمی برای این صنعت شده است چون کارخانه‌های CSP زیادی به مرحله بهره‌برداری می‌رسند.

با توجه به اینکه بعضی از این پروژه‌ها روی زمین بخش خصوصی احداث می‌شود، بیشترین زمین‌هایی که برای احداث باتری‌های خورشیدی در نظر گرفته شده‌اند توسط دفتر مدیریت زمین مدیریت می‌شود.
بیشترین مشکلات زمین مربوط به مسائل زیست‌محیطی و اکوسیستم است که تا سال 2010 نهایی خواهد شد.

کاهش قیمت‌ها در سال 2008

در اوایل سال 2008 با کمبود عرضه PV قیمت‌های آن بالا رفت. این وضعیت موجب سرمایه‌گذاری سنگینی در زمینه تولید سیلیسیم و تولید باتری‌های خورشیدی و ساخت مدول شد که عرضه را در جهان افزایش داد. سپس در سه ماهه سوم، تولید مازاد و تغییر در بازار اروپا باعث شد که قیمت‌ها رو به کاهش بگذارد.

این شرایط موجب تحرک در تولیدکنندگان شد اما علاوه بر این باعث کاهش هزینه‌های نصب نیز شد چون معمولا مدول‌ها بالغ بر 50 درصد هزینه سیستم‌های PV را دربر می‌گیرند. این وضع منتج به استمرار قیمت‌های پایین‌تر شده که احداث واحدها را از نظر مالی تسهیل کرده و تقاضا را در بلندمدت افزایش خواهد داد.

تا پایان سال 2008 قیمت‌های مدول معمولا 5/3 دلار به ازای هر Wp (برق پیک شدت خورشیدی) و سیستم‌های خورشیدی نصب شده 7 دلار در هر Wp بود که به الکتریسیته تبدیل می‌شد و حدودا بیش از 5 برابر گرانتر از برق تولید شده توسط سوخت‌های فسیلی است.

از ابتدای سال 2009، قیمت‌های مدول PV، 10 تا 20 درصد کاهش یافته و پیش‌بینی می‌شود که 10 تا 20 درصد دیگر تا سال 2010 کاهش پیدا کند و در نتیجه قیمت آن ارزان‌تر می‌شود.

اما با وجود همه خوشبینی‌ها و پیش‌بینی‌ها رشد، بهتر این است که برای این صنعت در آینده برای تولید برق برنامه‌ریزی کنیم. در مقایسه با دیگر اشکال انرژی‌های تجدیدپذیر مانند برق نیروگاه‌های آبی و بادی، استفاده آن نسبتا از اهمیت پایین‌تری برخوردار است (عمدتا به‌دلیل هزینه‌های آن).

در سال 2008 میزان منابع تجدیدپذیر انرژی بالغ بر 4/3 تریلیون کیلووات ساعت شده و به 18 درصد تولید جهانی رسید. از این میزان 88 درصد مربوط به برق آبی، 3 درصد بادی و 9 درصد به دیگر منابع از جمله زمین گرمایی (geothermal)، توده بیولوژیکی (biomass)، سوخت‌های بیولوژیکی (biofuels)، امواجی و خورشیدی تعلق دارد. EIA پیش‌بینی می‌کند که تا سال 2030 سهم برق قابل‌ بازیافتی 21 درصد، برق آبی 70 درصد، برق بادی 18 درصد و الباقی مربوط به سایر منابع خواهد بود.

معهذالک، صنعت PV امروزه در مناطق دورافتاده‌ای که مشکلات ارتباطاتی دارد از نظر اقتصادی کاربرد پیدا کرده است. پتانسیل زیادی برای کاربرد در ایستگاه‌های تقویتی گوشی‌‌های موبایل دارد که برق آن توسط سیستم‌های هیبریدی یا PV تامین می‌شود. سیستم‌های هیبریدی زمانی وجود دارد که انرژی خورشیدی به منبع دیگر الکتریسیته مانند ژنراتور توده بیولوژیکی (biomass)، توربین بادی، دیزل یا شبکه متصل باشد.

کاربردهای بالقوه دیگر آن شامل علائم ترافیکی، تجهیزات ناوبری کمکی، نوررسانی راه دور و تلفن‌های ایمن هستند. کاربردهای خارج از شبکه مانند تامین برق روستاها خصوصا زمانی که باتری‌های خورشیدی قیمت مناسب و ارزانی داشته باشند.

بزرگترین مشکل برای توسعه بیشتر استفاده از باتری‌های خورشیدی هزینه آن است که امید می‌رود تا سال 2020 با ارزان‌تر شدن آن در همه جای اروپا مورد استفاده قرار گیرد.

مصرف مواد معدنی در ساخت باتری‌های خورشیدی

تقریبا مواد معدنی یا مینرال‌های کمی در باتری‌های خورشیدی مصرف می‌شوند و امروزه حجم آن نسبتا پایین است. کانی‌هایی که استفاده می‌شوند عبارتند از: کوارتز به‌عنوان مواد اولیه تولید ورقه‌های نازک سیلیسیم و موادی که در تولید شیشه استفاده می‌شوند مانند نمک قلیا، فلداسپار اکسید سیلیسیم.

دو مواد معدنی مهمی که در ساخت PV استفاده می‌شوند سیلیس گداخته (Fused Silica) و کربور سیلیسیم (SiC) هستند.

ماسه گدازیده یا اکسید سیلیسیم شیشه‌ای (Fused Silica)

ماسه گدازیده مهمترین ماده معدنی است که در ساخت بوته‌ها استفاده می‌شود که در درون آن فلز سیلیس در درجه حرارت 1400 درجه سانتیگراد قبل از تبلور، ذوب می‌شود. شرکت Vesuvius بزرگترین تولیدکننده بوته‌های ماسه گدازیده است که در چین نیز فعالیت تولیدی دارد.

کربورسیلیسیم
در یکی از گرانترین یا پرهزینه‌ترین بخش‌های تولید باتری PV، کربورسیلیسیم به‌عنوان یک ساینده در سیم برش یا اره برشی برای قاچ دادن ورقه نازک سیلیس و صیقل‌کاری آن استفاده می‌شود چون شمش سیلیس باید به ورقه‌های نازکی برش داده شود.

در سال 2008 قبل از بحران بازارهای سنتی کربورسیلیسیم مانند نسوزها و ساینده‌ها مواجه با سناریوی تغییر عرضه مواد اولیه شد چون کاربردهای مواد اولیه جدید با ارزش افزوده بالاتر مانند سیم برش سیلیسیمی برای ساخت PV رو به افزایش گذاشت. این کاربردها موجب افزایش تقاضا برای این فلز شده و در نتیجه عرضه با نقصان روبه‌رو شد.

اما به هرحال شرایط بحران اقتصادی به‌طور موقتی شرایط را متوقف کرده است چون تقاضا برای انواع گریدهای کربورسیلیسیم در صنایع نسوز و سمباده‌ها کاهش یافته است. تولیدکنندگان کربور سیلیسیم نگران آینده PV و تقاضای آن برای CIS (کربور سیلیسیم) هستند و درصدد سرمایه‌گذاری در بخش تحقیق و توسعه و نیز افزایش ظرفیت‌های تولید خود هستند تا انواع مناسب آن را با گریدهای مختلف تولید کنند. نوع دانه‌بندی آن در تولید انواع اره‌ها یا سیم برش‌ها استفاده می‌شود. به‌عنوان مثال بخش کربورسیلیسیم شرکت Saint Gobain فرانسه در زمینه کاهش هزینه‌ها و تولید انواع ماسه سنگ‌ برای سیم‌های برش که این صنعت در آینده بدان نیاز خواهد داشت فعالیت‌های تحقیق و توسعه انجام می‌دهد.

شرکت مذکور نقشه راه PV را برای 5 تا 10 سال آینده تدوین می‌کند. این شرکت پیش‌بینی می‌کند که ضخامت ورقه نازک سیلیسی باید کاهش بیشتری پیدا کند تا هزینه و قیمت تولید باتری‌های خورشیدی را بهبود بخشیده و کارآیی آن را بالا ببرد و به‌طور فعالی در زمینه اثر ماسه‌سنگ سیم برش، میزان برش، تغییرات ضخامت، خمش، پیچش، آسیب زیرسطح، سیستم‌های تولید و قابلیت‌ بازیافت آن را بررسی و مطالعه می‌کند.

روز جهانی آزادی مطبوعات

عبدالرضا صادقی — Fri, 04 May 2012 05:11:14 GMT

شاید اگر همه کسانی که در مناصب مختلف، وقعی به آزادی مطبوعات نمی نهند، به این مسئله فکر کنند که عمر منصب آن ها کوتاه است و پس از طی یک دوره مشخص باید ناظر رفتار مسند نشینان بعدی باشند، لا اقل برای بسته نشدن درهای نقد به روی خودشان، از آزادی مطبوعات دفاع کنند.

عصرایران، مهدی قدیمی- رو زچهاردهم اردیبهشت، روز جهانی آزادی مطبوعات است. البته این روز در کشور ما آنقدر بی اهمیت است که به یاد نداریم تا کنون کسی این روز را به اهالی مطبوعات تبریک گفته باشد و یا به مناسبت این روز همایشی برگزار شود و از فعالان این عرصه تقدیری به عمل آید.

این روزها در حالی همه دولتمردان جهان و حتی دبیرکل سازمان ملل روز جهانی آزادی مطبوعات را به اهل رسانه تبریک می گویند که دولتمردان ما در حال ابلاغ مصوبه ای برای محدودتر کردن فرایند خبر رسانی هستند.

قرار است از این پس انتشار اخبار بدون ذکر منبع در کشور ما ممنوع شود. مصوبه ای که برخی نمایندگان مجلس معتقدند مغایر با اصول قانونی است و ما نمی دانیم که باید به کدام تفسیر از قانون اقتدا کنیم.

این البته تمام محدودیت های ما نیست و شرح آن چه که از آزادی مطبوعات نصیب مطبوعاتی های ایران می شود در این مقال نمی گنجد.

سال گذشته و در ماجرای فاجعه خمینی شهر، آنچه از آزادی مطبوعات نصیب خبرنگاران پی گیر این ماجرا شد این بود که به سیاه نمایی و تشویش اذهان عمومی متهم شدند و امروز که در میانه راه دادگاه اختلاس سه هزار میلیاردی، خبر از وقوع اختلاسی کلان تر می رسد، بیش از گذشته خلاء مطبوعات آزاد در موضوع مبارزه با مفاسد احساس می شود.

شاید نگاهی به مناصب پیشین کسانی که امروز به عنوان متهمان پرونده های اقتصادی و... شناخته می شوند، بهتر بتواند نشان دهد که چرا سهم ما از آزادی مطبوعات این اندازه اندک است.

در این شرایط وقتی خبر می رسد که معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد قصد دارد برای اهالی مطبوعات "پروانه" صادر کند و افراد فاقد پروانه اجازه فعالیت در مطبوعات و رسانه ها را نخواهند داشت، بیشتر نگران سهم خودمان از آزادی مطبوعات می شویم.

چرا که اگر قرار باشد هر خبرنگار برای ابطال نشدن پروانه کار خود، تن به همه الزامات مورد نظر صادر کنندگان و باطل کنندگان این پروانه ها بدهد، دیری نخواهد پایید که مطبوعات به تریبون هایی برای تبلیغ صاحبان قدرت تبدیل شوند و مهمترین کارایی خود به عنوان رکن چهارم دموکراسی را از دست خواهند داد.

به نظر می رسد تنها راه رسیدن به آزادی مطبوعات، پذیرش این واقعیت است که مطبوعات تجلّی گاه خواست ها، نیازها و تمایلات جامعه و مظهر رشد فرهنگی و تحمّل پذیری سیاسی و نشانه وجود آزادی در جامعه و کشور است، و این امر زمانی میسر می شود که اولا مطبوعات در بیان مطالب و طرح موضوعات آزاد و مستقل از دولت باشد؛ ثانیا در شکل دهی به هویت صنفی روزنامه نگاران تلاش شود، تا از طریق آن استقلال سیاسی، فرهنگی و اقتصادی مطبوعات به معنای واقعی کلام به دست آید و اخلاق حرفه ای تقویت شود.

به امید رسیدن چنین روزی، ما روز جهانی آزادی مطبوعات را به همکاران خود در همه رسانه ها تبریک می گوییم.

"خلیج فارس"persion gulf

عبدالرضا صادقی — Mon, 30 Apr 2012 05:00:09 GMT

اگر امروز کشورهای عربی به خود جرأت می دهند که متوهمانه وارد فاز تقابل با تاریخ شوند و آن را به نفع امیال خویش تحریف کنند و در دنیای علم محور کنونی از بابت این تحریف ، احساس خجالت هم به ایشان دست ندهد به دلیل آن است که از رهگذر همین خلیج فارس توانسته اند به ثروتی دست یابند که اجدادشان حتی درخواب و رویا هم نمی توانستند تصورش را هم بکنند.

عصرایران - روز ملی خلیج فارس ، ابتکار نکویی است که در سال های اخیر شکل گرفته تا مناسبتی باشد برای پاسداشت تاریخ و تمدن خلیج فارس و نام تاریخی آب های جنوب سرزمین ایران.

این نامگذاری بعد از آن صورت گرفت که برخی کشورهای عربی با عناد نسبت به تاریخ در صدد تحریف نام خلیج فارس برآمدند و جاهلانه و متعصبانه چشم بر هزاران سند تاریخی بستند تا ثابت کنند "دوران جاهلیت" می تواند در هزاره سوم هم استمرار یابد.

این اما تنها یک سوی ماجراست و طرف دیگر قصه خلیج فارس ، مهم تر از تلاش چند کشور عربی برای تحریف تاریخ و جغرافیاست.

آنها به اندازه ای از آب خلیج فارس کره گرفته اند که آن را ملک طلق خود بپندارند و از همین رو به خود اجازه بدهند هر رفتاری با این آبراه انجام دهند: از تحریف نام تا ساخت جزایر مصنوعی ولو به بهای آسیب به اکوسیستم آن!

خلیج فارس ، خلیج فارس بوده و هست و خواهد بود ولی تنها وظیفه ما در قبال آن ، برگزاری آیین های ملی و نگارش مقالات و راه اندازی نمایشگاه و ... نیست بلکه باورمندان به نام خلیج فارس نیز باید بتوانند بسیار بیشتر از مدعیان تازه به دوران رسیده از خلیج زیبا و جاودانه فارس ، بهره مند شوند.
چه سود که ما از بامداد تا شامگاه از خلیج فارس سخن بگوییم ولی ساحل نشین ایرانی ، حسرت زندگی ساکنان جنوب خلیج فارس را بخورد و برای کارگری بدان سوی آبها برود؟!

خلیج فارس ، خلیج فارس بوده و هست و خواهد بود ولی آیا باعث شرمساری ملی نیست که واردات و صاردات ما از خلیج فارس ، از طریق بنادر کشور تازه تأسیسی به نام امارات متحده عربی انجام شود؟

خلیج فارس ، خلیج فارس بوده و هست و خواهد بود ولی این غم را باید به کجا برد که دوبی در جنوب خلیج فارس ، می شود یکی از 3 مقصد اصلی گردشگران ایرانی و سواحل شمالی خلیج فارس ضرب المثل فقر و محرومیت می شوند؟

به قول ترک ها "کج بنشینیم و درست حرف بزنیم" ؛ اگر همین فردا همه شیوخ بیانیه بدهند که « ایهاالناس! ما به اشتباه خود پی بردیم؛نام این خلیج ، "خلیج فارس" است.» آیا مشکل ما حل است؟ بله! مشکلی به نام "مواجهه با یک جهالت عنادورزانه با تاریخ و چغرافیا" حل می شود که البته بسیار هم خوب است اما همان گونه که گفته شد ، این ، بخشی از ماجراست و مهم تر از آن ، تفوق سیاسی و اقتصادی ایران در منطقه خلیج فارس است که البته تحققش چندان سخت نیست.

اگر جنوب خلیج فارس ، در سال های اخیر بر و رویی یافته ، به خاطر آن است که کشورهای عربی ثابت کرده اند رقص عربی در شکاف اختلافات بین المللی را خوب بلدند و در ماهیگیری از آبهای آلوده استعدادی شگرف دارند.
به عنوان مثال ، اگر بحث تحریم ها مطرح نبود ، چه نیازی به هزاران شرکت واسطه در امارات بود تا هم از واردات ایران سود کنند و هم از صادرات ما؟!
تراز تجاری ایران و امارات ، 10 میلیارد دلار به نفع طرف مقابل است و این در حالی است که با بزرگ ترین غول های اقتصادی دنیا هم چنین تراز تجاری منفی و رقت انگیزی نداریم. بدیهی است که اگر امروز با بهبود شرایط بین المللی ، امارات از میان ایران و شرکای تجاری واقعی اش حذف شود ، شیوخ امارات ، نقداً 10 میلیارد دلار را به نفع ایرانیان از دست خواهند داد که رقم نجومی و حیرت آوری است.

پاسداشت نام خلیج فارس ، وظیفه فرد فرد همه ما ایرانیان است اما رسالت بزرگ تر و تاریخی را سیاستگذاران و مسوولان کشور بر عهده دارند تا موانع عمده بر سر راه توسعه خلیج فارس و به تبع آن کل کشور را از راه بردارند.
در چنان صورتی ، معادله جنوب و شمال خلیج فارس ، در کوتاه مدت ، معکوس خواهد شد و کسانی که امروز با پشتوانه دلارهای بادآورده با تکبر ، نام خلیج فارس را تحریف می کنند ، در نامیدن آن به خلیج ع ر ب ی ، صدایشان خواهد لرزید و نهایتاً با فروکش کردن "باد" شان ، در مقابل واقعیت های تاریخی ، سر تسلیم فرود خواهند آورد. همه چیز به خود ما بستگی دارد،به تدبیرمان و به عقلانیت مان.

مذاکره ایران و 5+1

عبدالرضا صادقی — Fri, 27 Apr 2012 04:06:44 GMT

پیشنهادات جدید موسویان برای مذاکرات ایران و 1+5

براساس پیشنهاد موسویان -که استاد مهمان در دانشگاه پرینستون آمریکاست- ایران، اعتراف به حقوق هسته ای خود براساس معاهده منع گسترش سلاح هسته ای را دریافت کند و تحریم ها از تهران برداشته شود و در مقابل بالاترین سطح از شفافیت در برنامه هسته ای ایران اعمال شود.

عضو سابق تیم مذاکرات هسته ای ایران ضمن طرح پیشنهادات جدید برای حل مسئله هسته ای ایران از مطالبه غرب از تهران برای توقف غنی سازی انتقاد کرد.

به گزارش عصر ایران، حسین موسویان عضو ارشد گروه سابق مذاکره کننده هسته ای ایران با غرب در مصاحبه با رویترز گفت: در مقابل تهران و قدرت های بزرگ "فرصت تاریخی" برای حل مسئله هسته ای ایران قرار دارد.

وی با این حال گفت که مطالبه غرب از ایران برای توقف غنی سازی در سطح بالا، نوعی تبعیض به شمار می رود.

موسویان، استاد مهمان در دانشگاه پرینستون آمریکا با ابراز خوشبینی نسبت به مذاکرات آتی ایران و 1+5 در بغداد گفت: هنگامی که دو طرف در نشست مذاکرات بغداد حضور می یابند باید خطوط قرمز ویژه برنامه هسته ای ایران را تعیین و براساس آنها گفتگو کنند.

وی افزود: رویکرد مثبت از نشست استانبول آغاز شد. این مهم است که این توجه در نشست بغداد نیز حفظ شود و ادامه یابد.

رویترز می نویسد: موسویان بین سال های 2003 تا 2005 و قبل از آغاز ریاست جمهوری احمدی نژاد در مذاکرات ایران و غرب حضور داشت. دیپلمات های غربی دارای شناخت از موسویان گفته بودند که در مقطع مذاکرات وی واقعا تمایل داشت با غرب توافق به دست آید.

وی افزود: باید مبانی (مذاکره) براساس تعامل با خطوط قرمز ایران و 1+5 ساخته شوند. اگر خط قرمز برای 1+5 ، بمب اتمی است باید راه ها و وسایل همکاری ایران با آژانس بین المللی انرژی اتمی در زمینه اقدامات ایجاد شفافیت را بررسی کند.

گروه 1+5 متشکل از پنج عضو دائم شورای امنیت (آمریکا، انگلیس، فرانسه، چین و روسیه) به علاوه آلمان است. این گروه و ایران قبل از این در استانبول مذاکراتی را برگزار کرده بودند و قرار است مرحله بعدی مذاکرات در روز سوم خرداد در بغداد برگزار شود.

موسویان ادامه داد: دو طرف از پیشرفتی که در نشست اخیر استانبول روی داد خوشحال هستند. معاهده منع گسترش سلاح هسته ای اجازه غنی سازی به ایران را می دهد. اگر 1+5 در نشست بغداد از ایران بخواهند غنی سازی در سطح 20 درصد را متوقف کند چنین اقدامی علیه حقوق ایران است. حقوقی که معاهده منع گسترش سلاح هسته ای نیز آن را تایید می کند.

عضو سابق تیم مذاکره کننده ایران در گفتگوهای هسته ای با غرب ادامه داد: هر درخواستی برای اعمال تبعیض علیه ایران یا محروم کردن ایران از هر بخش از حقوق مشروع خود، با شکست مواجه خواهد شد.

موسویان همچنین راه حل راضی کننده برای دو طرف پیشنهاد می کند که براساس آن ایران، اعتراف به حقوق هسته ای خود براساس معاهده منع گسترش سلاح هسته ای را دریافت کند و تحریم ها از تهران برداشته شود و در مقابل بالاترین سطح از شفافیت در برنامه هسته ای ایران اعمال شود.

کاهش قیمت سکه، طلا و دلار ؛ مدیریت دولت یا نتیجه مذاکره با 1+5 ؟

امسال چه اتفاقی افتاده که ناگهان بازار سربزیر شد؟ حجم عظیم نقدینگی را لااقل 355 تریلیارد تومان(برابر 355 هزار میلیارد تومان) در نظر میگیریم، این نقدینگی اواخر سال گذشته 11 درصد(بنابرگفته بهمنی) رشد داشته است.

عصرایران ؛ امیرهادی انواری- کاهش قیمت سکه و ارز در بازار آزاد بهترین فرصت را برای دستگاه تبلیغاتی دولت فراهم آورده تا با مستمسک قرار دادن رخداد اخیر آن را مصادره به نفع بانک مرکزی کنند و کاهش قیمت ارز و سکه را در بازار ایران ناشی از مدیریت دولت توصیف کنند.

در سال گذشته و به هنگام پیش فروش سکه ها ، سوال اصلی محل تامین این سکه ها بود؛ بانک مرکزی از کدام محل و با چه انگیزه ای این سکه ها را پیش فروش می کرد. همچنین رقم دقیق ذخایر طلای بانک مرکزی(جز چند اظهار نظر بسیار متناقض و غیر منطقی) به طور رسمی اعلام نشد.

حال با سررسید موعد توزیع سکه های پیش فروش شده، قیمت سکه در بازار آزاد از 800 هزار تومان سال گذشته به 600 هزار تومان رسیده است و این اتفاق به پای سیاست های صحیح بانک مرکزی گذاشته شده است.

این در حالی است که کاهش قیمت در بازارهای دلار و طلا نیز مشاهده می شود. دلار بیش از 7 درصد و طلا بیش از 16 درصد در ابتدای امسال نسبت به پایان سال گذشته کاهش داشته است.

تنهای کار بانک مرکزی که سال گذشته وجود نداشته و امسال اتفاق افتاده، توزیع سکه های پیش فروش شده است. این در حالیست که سیاست های بانک مرکزی درباره بازار ارز، سال گذشته بسیار بیش از امسال اعمال می شد و اصولا این بانک در بازار طلا حضور چندانی نداشت.

کسانی که مدعی "کاهش قیمت سکه به دلیل سیاست های بانک مرکزی" هستند باید توضیح دهند که کاهش قیمت 16 درصدی قیمت طلا و 7 درصدی قیمت دلار، در حالی که حضور دولت در بازار دلار امسال نسبت به اواخر سال قبل بسیار کمتر شده چیست؟

عوامل اصلی انفجار ارزی و سکه در نیمه دوم سال قبل را باید در چند محور عمده تشریح کرد:
نخست حجم بزرگ نقدینگی که سال قبل با رشد 11 درصدی هم مواجه شده بود.
دوم سیاست های غلط دولت که طی آن اصولا با واردات گسترده، سود مشارکت در فعالیت های تولیدی داخلی کاهش یافته و عملا سرمایه هایی که باید در بورس اوراق بهادار انباشته میشدند به سمت بازارهای سکه و ارز جاری شدند.
و سوم ناامین جلوه دادن بازار داخلی به واسطه تحریم های خارجی و ایجاد جو روانی احتمال برخورد نظامی با ایران.

دولت سال قبل در فضای متلاطم ارز و سکه یقینا بازیگری کرد و بعضی مجلسیان هم از آن تحت عنوان سوداگری دولت در بازار نام بردند

در میان عوامل تاثیرگذار بر بازار ارز و طلا ، تنها متغییری که امسال نسبت به سال گذشته معکوس شده، موضع کشورهای غربی نسبت به ایران است، در حالی که در تمام نیمه دوم سال قبل، بحث تحریم بانک مرکزی، قطع سوئیفت، احتمال حمله نظامی علیه ایران و تحریم نفت مطرح بود، در سال جاری مذاکرات سازنده و مثبت 1+5 مطرح است.

اگر دولت فضای کنونی را کنترل کرده، در صورتی که نتایج مذاکراتی 1+5 در خردادماه نتیجه ای جز "مثبت و سازنده" داشته باشد باید همچنان بازار کنترل شود!

از بین شش عامل عمده اثر گذار بر بازارهای طلا، ارز و سکه موضع منفی غرب نسبت به ایران امسال در مقایسه با سال گذشته تعدیل شده، اقدامات امنیتی شدید جای خود را به توزیع سکه پیش فروش دادند، اما چهار عامل دیگر به قوت خود باقی هستند و در سال جدید نسبت به سال گذشته تغییر چدانی نداشتند.

از دیگر سو، توزیع سکه فقط روی بازار سکه اثر گذار است، این در حالیست که قیمت طلا و دلار نیز در ابتدای سال جاری کاهش داشتند.

کاهش این دو در حالیست که عوامل اثر گذار روی آنها، به جز موضع منفی غرب علیه کشورمان امسال نسبت به سال قبل تغییری نداشته است!

تنها اقدامات امنیتی نسبت به دلار و سکه حذف شده این در حالیست که این اقدامات امنیتی روی بازار طلا به هیچ عنوان اعمال نمیشد!

بنابراین تنها عاملی که در هر سه مورد اثر گذار بوده و امسال نسبت به سال گذشته تغییر کرده است، بحث 1+5 و مذاکرات سازنده با آن است.

حراج ذخایر در بازار آشفته

اگر بانک مرکزی توان تاثیر گذاری در بازار سکه را داشت، قاعدتا باید سال گذشته در میان آن تورم و انفجار وحشتناک قیمت ارز و سکه کاری میکرد. سال گذشته از آذرماه تا اسفند شاهد آن بودیم که با تمام تلاشی که بانک مرکزی انجام داد، با آن همه وعده که یکی پس از دیگری نقش برآب شدند، اسب سرکش بازار رام نشد.

تمام ذخایر بانک مرکزی ایران، یک دهم تا یک هشتم این نقدینگی هم نیست(به دلیل نبود آمارهای رسمی شفاف بروز و با تکیه بر آمارهای قدیمی این نسبت ارایه میشود) مدیریت نقدینگی فعلی نیاز به منابع کافی و متناسب دارد، که در اختیار دولت نیست.

مصادره کارکرد بازار به نفع بانک مرکزی

اما در فروردین امسال اتفاق بزرگی رخ داد، این اتفاق بزرگ نتیجه مذاکرات 1+5 در ترکیه بود که بازار را به شدت متاثر ساخت. طلا و دلار دو دارایی امن هستند و در شرایطی که ارزش واحد پول کشوری متزلزل شود(نظیر آنچه در ایران سال 90 اتفاق افتاد و ارزش ریال در یک سال در برابر طلا و سکه نزدیک به 110 درصد و در برابر دلار نزدیک به 70 درصد تضعیف شد) مردم و سرمایه گذاران طبیعتا به سمت امن کردن دارایی خود پیش می روند و به سمت این بازارها هجوم می برند.

بورس اوراق بهادار به طور میانگین نزدیک به 8 درصد بازدهی داشته که در برابر بازارهای سکه، طلا و ارز اصولا ارزشی نداشته است. بر این اساس هجوم مردم به بازار های موازی طبیعی بود.

مذاکرات سازنده فروردین 91 سبب کاهش میل بازار به این دارایی های امن بود، چراکه سایه خطر تقابل نظامی و... کم شده بود. اگر بانک مرکزی توان مدیریت بازار را داشت، می بایست در سال گذشته چنین حرکتی را انجام میداد.

باید دید مذاکرات خردادماه چه نتیجه ای دارد و آیا در صورتی که مذاکرات خرداد ماه نتیجه ای جز نتیجه دور اول داشته باشد و سازنده ارزیابی نشود، ایا بازهم بازار شیب نزولی خود را ادامه خواهد داد؟

تلاطم بازار سکه و ارز به چه دلیلی؟

دستگاه تبلیغاتی دولت هرچقدر نمی تواند به صورت واقعی در بازار اثر گذار باشد، استاد مصادره به نفع کردن تحولات است. آرامش بازار سکه و ارز در پی تحویل سکه های پیش فروش شده، یکی از این موارد است.

کسی نمی تواند منکر دخالت دولت در بازارهای سکه و ارز شود. چه آنکه در سال گذشته دولت به واسطه بانک مرکزی بی هیچ پرده پوشی وارد بازار سکه و ارز شده و هرگز دخالت خود را پنهان نکرد. اما تقارن تاریخ اعلام نظرهای کشورهای غربی درباره ایران، همچنین اتخاذ تحریم ها و... نشان میدهد بازار آزاد سکه و دلار متاثر از اخبار خارجی بوده و بانک مرکزی هر بار پس از واکنش بازار به اخبار خارجی، در این بازار به ایفای نقش پرداخته، بازیگری که چندان هم اثر گذار نبوده است.

نگاه کنید به ضرب الاجل های سال گذشته مدیران ارشد بانک مرکزی برای قیمت دلار، آن ضرب الاجلی که برای تک نرخی شدن دلار با نرخ کارشناسی شده(!) 1226 تومانی تعیین شد، حتی 24 ساعت هم عمل نکرد، اعلام موضع بهمنی درخصوص قیمت سکه، حتی یک ساعت هم بازار را آرام نکرد و... اما دولت مقادیر بالایی طلا و ارز در اختیار داشت که در بازار آشفته این ذخایر خود را به بازار تزریق کرد و گمانه زنی هایی از سوی مجلس در خصوص سوداگری دولت در بازار متلاطم مطرح شد.

بنابرآنچه گفته شد، باید دید نتیجه مذاکرات خردادماه چه خواهد بود. اگر در خردادماه نیز نتیجه مذاکرات سازنده و مثبت ارزیابی شود، واکنش طبیعی بازار کاهش میل به بازار طلا و ارز خواهد بود و کاهش تقاضا یعنی کاهش قیمت.

در فروردین و اوایل اردیبهشت قیمت نفت هم در بازارهای جهانی کاهش یافته، نمیتوان که کاهش قیمت جهانی نفت را هم مصادره به نفع بانک مرکزی کرد... آرامش و کاهش تلاطم و خطر تقابل همیشه کاهش و ثبات قیمت ها را نه در ایران، بلکه در تمام دنیا در پی دارد.

اما اگر نتیجه مذاکرات 1+5 در خردادماه به هر دلیلی سازنده و مثبت ارزیابی نشود آن وقت باید دید بانک مرکزی آیا می تواند مثل فروردین و اردیبهشت بازار سکه و ارز را مدیریت کند؟!

اگر تحریم ها برداشته شوند، سایه تقابل نظامی از بین برود، بی شک وضعیت آرام خواهد شد. این آرامش و ثبات بازار هم نمیتواند دستاوردی ویژه برای دولت تلقی شود؛ تازه در این شرایط فرضی (ایجاد ثبات در بازار با فرض مثبت بودن مذاکرات 1+5 در خردادماه) اوضاع به قبل از سال 89 بازمیگردد.

بنابرآنچه گفته شد، پیش بینی اوضاع بازار بر اساس رفتار دولت زیاد منطقی به نظر نمی رسد و باید بیش از رصد رفتار دولت، به پیشبینی نتیجه مذاکرات 1+5 در خردادماه پرداخته شود.

انرژی آفتاب

عبدالرضا صادقی — Tue, 24 Apr 2012 03:45:43 GMT

از انرژی حرارتی خورشید علاوه بر استفاده نیروگاهی، می توان در زمینه های زیر بصورت صنعتی، تجاری و خانگی استفاده کرد:

گرمایش آب مصرفی( آب گرمکنهای خورشیدی برای منارل، ساختمانها، کارخانجات و استخرها)

آبگرمکن های خورشیدی به طوریکه از نام آنها پیداست از طریق جذب انرژی تابش خورشید توسط صفحات جاذب ( کلکتور ) عمل می نمایند و راندمان گرمایشی آنها در فصول مختلف سال و بر حسب موقعیتهای جغرافیایی متفاوت می باشد . مخزن آبگرم به گونه ای طراحی شده که آبگرم را بطور ذخیره درشبانه روز مهیا نماید و تلفات حرارتی آن تا صبح روز بعد و طلوع مجدد بسیار ناچیز باشد .
با استفاده از این سیستم می توان هزینه های مصرف گاز – گازوئیل و برق را بطور چشمگیری کاهش داد که این امر در پروژه های بزرگ ملموس تر خواهد بود، بطوریکه بعد از گذشت حدود 4 الی 5 سال می توان با صرفه جویی در مصرف سوخت های فسیلی سرمایه گذاری اولیه را مستهلک نمود . هزینه های نگهداری و تعمیرات این سیستمها بسیار پائین است. طول عمر کارکرد سیستمهای استانداد و با کیفیت فنی بالا تا 15 سال می رسد .

گرمایش فضای داخلی ساختمانها

گرمایش ساختمان توسط خورشید، اولین و اصلی ترین کاربرد انرژی خورشیدی در بخش ساختمان می باشد. سیستمهای گرمایش خورشیدی برمبنای نوع سیال هوا یا مایع، که در کلکتورهای خورشیدی گرم می شود، به دو نوع عمده تقسیم بندی می شوند. هر دو نوع از این سیستم ها تابش خورشید را جمع آوری و جذب کرده و حرارت بدست آمده از خورشید را جهت تامین بار گرمایش مستقیما" به فضاهای داخلی ساختمان ها انتقال می دهند. استفاده این سیستم ها از منبع انرژی بی پایان و ارزان خورشیدی یکی از مزایای سیستم های خورشیدی می باشد و از همه مهمتر این سیستم ها برخلاف سوخت های فسیلی تهدیدی برای محیط زیست به شمار نمی روند.

انرژی خورشیدی

انرژی خورشیدی عظیم ترین منبع انرژی در جهان است. این انرژی پاک، ارزان و بی پایان بوده و در بیشتر مناطق کره زمین قابل استحصال می باشد. محدودیت منابع فسیلی و پیامدهای حاصل از تغییرات زیست محیطی و آب و هوای جهانی، فرصتهای مناسبی را برای رقابت انرژی خورشیدی با انرژیهای فسیلی خصوصا در کشورهایی با پتانسیل بالای تابش ایجاد نموده است.

سیستمهای انرژی خورشیدی، فنآوریهای جدیدی هستند که برای تامین گرما، آب گرم، الکتریسیته و حتی سرمایش منازل مسکونی، مراکز تجاری و صنعتی بکار می روند.

فنآوریهای حرارتی خورشیدی به دو بخش نیروگاههای حرارتی خورشیدی و کاربردهای غیر نیروگاهی سیستمهای خورشیدی تقسیم بندی می شوند.

نیروگاههای حرارتی خورشیدی از تابش مستقیم خورشید (DNI) استفاده می کنند. این بخش از تابش خورشید توسط ابرها، دود یا گرد و غبار منحرف نمی شود. بنابراین، نیروگاههای حرارتی- خورشیدی باید در مناطقی که از تابش مناسب خورشید برخوردار هستند ساخته شوند. سایتهای مناسب برای ساخت نیروگاههای خورشیدی از تابش خورشید 2000 کیلوات ساعت بر هر متر مربع (kWh/m²y) سالانه برخوردار هستند، مناطق مناسب تر جهت احداث این نوع نیروگاهها از تابشی بیش از 2800 کیلوات ساعت بر هر متر مربع (kWh/m²y) سالانه برخوردار هستند. به طور معمول نقاطی برای این سایتها مناسب هستند که آب و هوا و گیاهان منطقه رطوبت و گرد وغبار زیادی را در اتمسفر ایجاد نمی کنند مانند استپها، بوته زار، صحراهای نیمه خشک و صحراها که به طور معمول در عرض جغرافیایی شمال یا جنوب کمتر از 40 درجه قرار دارند.
از مناطق مستعد می توان به جنوب غربی ایالات متحده آمریکا، کشورهای مدیترانه ای اروپا، خاور میانه و خاور نزدیک، ایران و صحراهای هند، پاکستان، چین و استرالیا اشاره نمود.

در بسیاری از مناطق جهان می توان با استفاده از تکنولوژیهای حرارتی-خورشیدی در مساحت یک کیلو متر مربع از زمین، 100 الی 300 گیگاوات ساعت الکتریسیته خورشیدی تولید نمود. این مقدار معادل تولید سالانه نیروگاههای متداول فسیلی، زغال سنگ یا گازی با ظرفیت 50 مگاوات در بار متوسط است.

یک نیروگاه خورشیدی شامل تاسیساتی است که انرژی تابشی خورشید را جمع کرده و با متمرکز کردن آن، درجه حرارتهای بالا ایجاد می کند. انرژی جمع آوری شده از طریق مبدلهای حرارتی، توربین ژنراتورها و یا موتورهای بخار به انرژی الکتریکی تبدیل خواهد شد. نیروگاه های خورشیدی بر اساس نوع متمرکز کننده ها به سه دسته تقسیم می شوند:

نیروگاه سهموی خطی (Parabolic Trough Concentrator)

نیروگاههای حرارتی خورشیدی از نوع سیستم کلکتور سهموی خطی شامل ردیفهای موازی و طولانی از متمرکز کننده ها میباشد. بخش متمرکز کننده شامل سطوح انعکاسی سهموی است که از جنس آینه های شیشه ای میباشند و روی یک سازه نگهدارنده قرار میگیرند. دریافت کننده انرژی شامل لوله های جاذب استوانه ای شکل با پوشش انتخابی هستند که بوسیله شیشه پیرکس پوشانده میشوند و در طول خط کانونی قرار میگیرند.بخش دریافت کننده در قسمتهای انتهایی روی دو تکیه گاه قرار گرفته اند که این مجموعه روی تیرکهای اصلی سازه سوار است. سیستم ردیابی در این دستگاهها تک محوره بوده و ردیابی خورشید از شرق به غرب بر روی تک محور دورانی انجام میگیرد بگونه ای که پرتوهای خورشیدی در تمام مدت ردیابی بر روی لوله های جذب کننده کانونی میشوند. یک سیال انتقال حرارت، بطور مشخص روغن، در دمای بیش از 400 درجه سانتیگراد از میان لوله های جاذب در جریان میباشد و روغن داغ در مبدلهای حرارتی، آب را به بخار تبدیل میکند و بخار فوق داغ طی سیکل رانکین از توربین و ژنراتور انرژی الکتریکی تولید می کند.

نیروگاه دریافت کننده مرکزی(Power Tower)

نیروگاه حرارتی خورشیدی از نوع برج دریافت کننده مرکزی با متمرکز نمودن پرتوهای تابش خورشید روی برج دریافت کننده انرژی الکتریکی تولید میکنند. این سیستم از مجموعه ای از آینه ها که هر یک بطور جداگانه خورشید را ردیابی میکنند تشکیل شده تعداد این آینه ها در یک نیروگاه به صدها و هزاران عدد میرسد که هلیوستات نامیده میشوند. سطوح متمرکز کننده طوری تنظیم میشود که همواره پرتوها را روی دریافت کننده ثابتی که همان برج مرکزی است منعکس کنند.

نیروگاه دیش استرلینگ(Dish Stirling)

موتور استرلینگ موتورهای گرما- کاری هستند که حرارت را تبدیل به جنبش می کنند ونسبت به موتور بنزینی و دیزلی کارآیی بیشتری دارند. امروزه چنین موتورهایی برایموردهای خاص استفاده می شوند. موتورهای استرلینگ از چرخه استرلینگ استفاده می کنند که با چرخه های استفاده شده درموتورهای احتراق داخلی متفاوت است. چرخه استرلینگ از یک منبع حرارتی خارجی که مانند بنزین، انرژیخورشیدی یا گازهای بیومس استفاده می کند و هیچ احتراقی داخلسیلندرهای موتور رخ نمی دهد . برای تامین انرژی مورد نیاز این موتور از یک دیش منعکس کننده استفاده می شود. این دیش انرژی حرارتی خورشید را مستقیما به روی موتور منعکس می کند و موتور شروع به تولید برق می کند.

انرژی خورشیدی

روی این سیاره است. بیش ار 5000 سال قبل، مردم خورشید را پرستش می‌کردند. اولین پادشاه مصر، خدای خورشیدی، به نام را (Ra) بود. در بین النهرین، خدای خورشیدی به نام شاماش (Shamash)،‌ خدای اعظم و برابر با عدالت بود. در یونان دو خدای خورشید به نامهای آپولو و هلیوس وجود داشت. تأثیر خورشید در سایر ادیان نیز نمایان است. زرتشتی، مذهب رومی، هندو، بودائی،‌ کاهن (انگلیس)، آزتگ (مکزیک) و خیلی از قبایل بومی امریکا خورشید را پرستش می‌کردند.

امروزه ما میدانیم که خورشید نزدیکترین ستاره به سیاره زمین است. بدون خورشید، امکان ادامه زندگی بر روی این سیاره وجود ندارد. هر روز ما از انرژی خورشید به طرق مختلف استفاده می‌کنیم. زمانیکه لباس‌های خیس را روی طناب آویزان می‌کنیم،‌ گرمای خورشید باعث خشک شدن آنها می‌شود.

گیاهان برای تولید غذا از نور خورشید استفاده می‌کنند. سپس حیوانات، گیاهان را به عنوان غذا می‌خورند. و همانطوریکه در فصل 5 گفتیم ، تجزیه گیاهان در صدها میلیون سال قبل باعث تولید ذغال سنگ، نفت و گاز طبیعی گردید که امروزه ما از آنها استفاده می‌کنیم . بنابراین، سوخت‌های فسیلی در واقع از میلیون‌ها سال قبل نور خورشید را در خود ذخیره نموده‌اند. خورشید و سایر ستارگان بطور غیر مستقیم نقش مهمی را در تولید کلیه انرژی‌ها، بازی می‌کنند. حتی منشاء تولید انرژی هسته‌ای مربوط به یک ستاره است. زیرا اتم‌های اورانیوم در اثر نووا (انفجار یک ستاره) بوجود آمدند.

آب گرم خورشیدی

در دهه 1890 در سرتاسر امریکا از آب‌گرم‌کن‌های خورشیدی برای گرم کردن آب استفاده می‌شد. آنها مزیت بیشتری نسبت به کوره‌های زغال سوز و چوب سوز داشتند. در آن زمان از گاز مصنوعی حاصل از ذغال نیز برای گرم نمودن آب استفاده میگردید، اما قیمت آن 10 برابر قیمت گاز طبیعی امروز بود. قیمت برق حتی اگر در شهر شما وجود داشت بسیار گران بود.

در آن زمان بسیاری از خانه‌ها از آب‌گرم‌کن‌های خورشیدی استفاده می‌کردند. در سال 1897، حدود 30 درصد از خانه‌های شهر پاسادانا ، واقع در شرق لس‌آنجلس ، مجهز به آب گرم‌کن‌های خورشیدی بودند. با پیشرفت‌های مکانیکی صورت گرفته، سیستم‌های خورشیدی در آریزونا، فلوریدا و خیلی دیگر از مناطق آفتابی ایالت متحده نیز مورد استفاده قرار گرفت. در تصویر ، آب گرم‌کن خورشیدیی را می‌بینید که در سال 1911 در روی سقف خانه‌ای در دره پومونا (Pomona) ،‌ واقع در کالیفرنیا، نصب گردید

تا سال 1920، دهها هزار عدد از این آب گرم کن‌های خورشیدی به فروش رسیده بود. اما بعد از این سال، مخازن بزرگ نفت و گاز طبیعی در غرب ایالت متحده کشف شد. با دسترس قرار گرفتن سوخت‌های فسیلی ارزان ، آنها جایگزین سیستم‌های خورشیدی شدند.

امروزه، مردم مجدداً شروع به استفاده از آب گرم کن‌های خورشیدی کرده‌اند. در حال حاضر تنها در ایالت کالیفرنیا، ‌بیش از نیم میلیون آب گرم کن خورشیدی وجود دارد. این آب گرم‌کن‌ها در مراکز تجاری و منازل استفاده می‌شود.

همانطوریکه در تصویر می‌بینید ، از این آب‌گرم‌کن‌ها برای استخرهای شنا نیز استفاده میگردد. صفحاتی که بر روی سقف ساختمان نصب شده‌اند دارای یک سری لوله‌های آب هستند. زمانیکه اشعه خورشید به این صفحات و لوله‌ها برخورد می‌کند، آب داخل لوله ها گرم شده و از آن می‌توان برای پرکردن استخر استفاده نمود.

تولید برق از طریق گرمای خورشید

از انرژی خورشیدی نیز میتوان جهت تولید برق استفاده نمود. بعضی از نیروگاههای خورشیدی، مانند نیروگاههایی که در صحرای مووجاو (Mojava) ، در ایالت کالیفرنیا ، قرار دارد (رجوع به تصویر)، دارای آینه بسیار خمیده ای به نام طشتک سهمی شکل (Parabolic Trough) است که نور خورشید را بر روی لوله ای ، که به طرف نقطه مرکزی در بالای خمیدگی آینه ادامه می‌یابد، متمرکز می‌کند. آینه، نور خورشید را به روی لوله متمرکز کرده و آنرا آنقدر گرم می‌کند که می‌تواند باعث جوشش آب بصورت بخار گردد. سپس از این بخار میتوان برای چرخش توربین و در نتیجه تولید برق استفاده نمود. در نیروگاه خورشیدی صحرای مووجاو، در ایالت کالیفرنیا، از چند ردیف آینه خورشیدی استفاده شده است. این نوع نیروگاهها را نیروگاههای حرارت خورشیدی می نامند. نیروگاههای صحرای مووجاو برای تولید برق 350000 خانه طراحی شده‌اند.

مشکل اصلی در استفاده از این نوع نیروگاهها این است که آنها صرفاً در زمان تابش خورشید کار میکنند. بنابراین در روزهای ابری و شبها، این نیروگاهها نمی‌توانند انرژی تولید کنند. بعضی از نیروگاهها دارای فن آوری دوگانه هستند،‌ بدین ترتیب که در روز از انرژی خورشیدی و در شب و روزهای ابری از گاز طبیعی برای جوشاندن آب و در نتیجه تولید برق استفاده می کنند.

نوع دیگری از نیروگاههای خورشیدی برای تولید برق، نیروگاه برج مرکزی نام دارد (رجوع به تصویر). در بالای برج این نیروگاه، 1800 آینه چرخان نصب شده که نور خورشید را منعکس می‌کنند. این آینه‌ها را « heliostats » می‌نامند که در تمام روز در حال چرخش و حرکت بوده تا رو به خورشید قرار گیرند. نور انعکاس یافته باعث گرم شدن سیالی در مرکز آینه می‌شود. حال ، این سیال گرم می تواند باعث جوشش آب و تولید بخار شده ، و در نتیجه توربین ژنراتور را به گردش در آورد. این نیروگاه آزمایشی ، خورشیدی II نام دارد. شروع کار این نیروگاه به اوایل دهه 1980 بر میگردد، اما اکنون با استفاده از فن آوری جدید بازسازی گردیده است.

این نیروگاه برای تأمین برق 10000 خانه طراحی شده است. طبق گفته کارشناسان با احداث نیروگاههای برج مرکزی بزرگتر می‌توان برق 100000 تا 200000 خانه را تامین نمود.

سلولهای خورشیدی یا انرژی فتوولتایی

با استفاده از سلولهای خورشیدی ، مستقیماً می‌توان از نور خورشید برق تولید نمود. سلولهای خورشیدی را سلولهای فتوولتایی یا به اختصار PV نیز می‌نامند. از این نوع سلولها در ماشین حساب یا حتی فضا پیما استفاده می‌شود.

اولین بار آنها در دهة‌ 1950 در ماهواره های فضایی ایالت متحده مورد استفاده قرار گرفتند. این سلولها از سیلیکون (نوع خاصی از ماسه مذاب) ساخته شده‌اند.

زمانیکه نور خورشید به سلولها برخورد می کند، الکترونها آزاد شده و به سمت صفحه جلویی (رنگ آبی تیره)‌ حرکت می‌کنند (به تصویر توجه کنید) . بدین ترتیب یک الکترون اضافی بین جلو و عقب صفحه تولید میشود. زمانیکه دو صفحه توسط یک رابط مثل سیم بهم وصل می‌شوند ، جریان برق بین قطب مثبت و منفی برقرار می گردد.

مجموعه‌ای از سلولهای خورشیدی در یک واحد فتوولتایی چیده شده و مجموعه ای از واحدهای فتوولتایی نیز بصورت آرایه‌ای در کنار هم قرار می گیرند (به تصویر توجه کنید) .

بعضی از آرایه ها بر روی وسایل ردیابی نصب شده که بتوانند نور خورشید را در تمام طول روز دنبال کنند . انرژی الکتریکی بدست آمده از سلولهای خورشیدی را مستقیماً می‌توان استفاده نمود. از این انرژی می‌توان برای روشنایی منازل و وسایل برقی، و نیز مراکز تجاری استفاده نمود. انرژی خورشیدی را میتوان در باتریهایی ذخیره نمود و از آن برای روشنایی تابلو علائم کنار جاده ها در شب استفاده کرد. همچنین این انرژی را می‌توان در باتری ذخیره کرده و در تلفن های سلولی که در کنار جاده ها نصب می‌شود، استفاده نمود . بعضی از ماشین‌ها نیز بطور آزمایشی از سلولهای فتوولتایی استفاده می کنند. این نوع ماشین ها نور خورشید را مستقیماً به انرژی تبدیل کرده و موتور الکتریکی را به حرکت می اندازند.

اکثر ما زمانیکه در خصوص انرژی خورشیدی فکر می‌کنیم، تصویری از ماهواره های فضایی در ذهنمان نقش می بندد. در تصویر،‌ صفحات خورشیدیی که بیرون از ماهواره قرار گرفته اند را می بینید.

انرژیهای نو و توسعه

عبدالرضا صادقی — Mon, 23 Apr 2012 04:40:54 GMT

توسعه پایدار کشور در گرو استفاده هر چه بیشتر از انرژیهای نو و پاک است. زیرا ما باید قبل از تمام شدن انرژی های فسیلی . با فروش نفت و گاز زیر ساختهای انرژی های دیگر را محکم کنیم. همین کاری که اکثر کشور ها قبلا شروع کرده اند. تا زمانیکه نفت به اتمام رسید. کاسه چه کنم بدست نگیریم.از الان باید کاری کرد.

نقش انرژیهای پاک در توسعه کشور

دبیر اولین کنفرانس سالانه انرژی پاک با اشاره به این که تنها یک درصد تولید برق کشور با انرژی‌های پاک صورت می‌گیرد، اظهار کرد: قرار است این نسبت تا پایان دولت دهم به سه درصد و در پایان برنامه سند چشم انداز توسعه به 10درصد افزایش یابد

انرژی های نو-New Energy

دبیر اولین کنفرانس سالانه انرژی پاک که در مراسم افتتاحییه این کنفرانس در ماهان کرمان سخن می‌گفت، خاطرنشان کرد:

یکی از بحران‌های جهان امروزدر قرن بیست و یکم که به نام قرن انرژی‌های پاک نام‌گذاری شده‌، بحران انرژی است که از دو چالش عمده، یکی آلودگی زیست محیطی ناشی از مصرف سوخت‌های فسیلی و دیگری محدودیت منابع فسیلی در جهان نشأت می گیرد که پیش بینی می‌شود با توجه به مصرف رو به رشد آن‌ها تا سال 2100 میلادی به اتمام خواهند رسید.

وی با بیان اینکه ایران از منابع غنی نفت و گاز برخوردار است، خاطرنشان کرد: با این حال بحران جهانی انرژی به منطقه جغرافیایی خاصی محدود نمی‌شود و باید برای برون رفت از این بحران چاره اندیشی کرد که استفاده از انرژی‌های پاک راه حلی جهانی برای رفع این معضل است چرا که براساس برنامه‌های بسیاری از کشورهای جهان تا سال 2020 میلادی حدود 20 درصد از تولید برق مصرفی آن‌ها باید از انرژی های تجدیدپذیر که بخشی از انرژی‌های پاک محسوب می‌شوند تأمین گردد.

دبیر اولین کنفرانس سالانه انرژی پاک در پایان بابیان اینکه رسالت مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی ارائه راه‌حل‌های مبتنی بر یافته‌های تحقیقاتی برای بحران های حادث شده است،اذعان کرد: حدود 200 مقاله به دبیرخانه کنفرانس رسید و در دو مرحله داوری نهایتاً 86 مقاله در اولویت پذیرش قرار گرفت که با توجه به محدودیت زمانی همایش 68 مقاله برای ارائه انتخاب شد.

به گزارش ایسنا، اقبال بنی اسد عسکری دبیر اجرایی اولین کنفرانس سالانه انرژی پاک هم در افتتاحیه این کنفرانس که پنجم و ششم اسفندماه جاری در سالن همایش‌های مرکز بین المللی علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی کرمان برگزارشد، اظهار کرد: عدم برخورداری بسیاری از کشورهای جهان از منابع سوختی و روند رو به پیشرفت فناوری که خود مستلزم استفاده از منابع انرژی است، موجب افزایش هزینه مصرف انرژی در این کشورها شده که متاسفانه تاکنون قیمت پایین انرژی‌های فسیلی درایران باعث افزایش مصرف بی رویه این سوخت‌ها در صنایع مختلف، سیستم حمل و نقل و مصارف گرمایشی و سرمایشی ساختمان‌های مسکونی و دولتی شده است.

وی با بیان اینکه یکی از پیامد های قیمت پایین انرژی، عدم توجه به استانداردهای مناسب در روند مصرف انرژی است، خاطرنشان کرد: تصمیم دولت مبنی بر حذف و یا کاهش یارانه های مربوط به انرژی نقطه آغازی برای حرکت به سوی مصرف بهینه انرژی، کاهش تلفات و مصارف بی رویه سوخت‌های فسیلی و تلاش برای افزیش توانمندی استفاده از انرژی‌های جایگزین خواهد بود؛ بنابراین افزایش قیمت سوخت، آلودگی های ناشی از مصرف سوخت‌های فسیلی، پدیده گرمایش کره زمین و پدافند غیر عامل ( برای گریز از حوادث غیر قابل پیش بینی) عوامل تقویت کننده استفاده از انرژی های تجدیدپذیر هستند.

دبیر اجرایی اولین کنفرانس سالانه انرژی پاک افزود: اخیرا اروپا سعی دارد تا با راه اندازی نیروگاه های خورشیدی در آفریقا و تولید و انتقال برق خورشیدی کمبود روزهای آفتابی را جبران کند و این درحالی است که ایران از نظر سطح انرژی خورشیدی در جهان، مقام سوم را دارد که استفاده از این منبع انرژی تجدید پذیر را امری اجتناب ناپذیر می‌نمایاند.

وی در پایان تصریح کرد: اگر چه هنوز به دلیل قیمت پایین سوخت‌هایی چون نفت، بنزین و گازوئیل در کشور، استفاده از انرژی‌هایی مثل انرژی‌های بادی و خورشیدی از نظر اقتصادی غیر قابل توجیه به نظر می رسد، اما بدیهی است که منابع نفتی فناپذیر بوده و آینده از آن کشورهایی است که در حال توسعه جدی علم استفاده از انرژی های پاک‌ند.

انرژی های نو و پاک

ژاپن تمام ساختمانهایش را خورشیدی می کند.

برای کشوری که تشنه خشکی است ، کشوری که وابستگی شدیدی به انرژی هسته ای دارد و کشوری که به دلیل کمبود فضا درب منازل را کشویی می سازند ، باز هم راه برای تولید انرژی و استفاده بهینه از محیط پیرامون وجود دارد .

کشور ژاپن تصمیم گرفته است تا سال ۲۰۳۰ و طی یک قانون اجباری ، تمام ساختمانهای خود را با پنل های خورشیدی نصب شده بسازد . این نشان می دهد سرزمین خورشید تابان به جای تکیه بر انرژی هسته ای قصد تمرکز بر روی تکنولوژی جهت تولید انرژی های پاک می باشد . کشوری که به دلیل تکیه بر انرژی هسته ای و داشتن نیروگاه های متعدد در زلزله اخیر دچار مشکلات حادی شد .

کاندید بعدی برای جایگزینی انرژی پاک خورشید به جای انرزی هسته ای کشور فرانسه است . جایی که بیش از ۷۰ درصد آن با انرژی هسته ای بر پاست .

آیا خورشید می تواند از پس تولید برق و انرژی برآید ؟ آیا انسان به اندازه کافی علم استفاده از انرژی خورشید را برای کاربرد سرتاسری دارد ؟ آیا هزینه این کار از دیگر راه های کسب انرژی کمتر است ؟ آیا می توان به انرژی های تجدیدپذیر اعتماد کرد ؟ شما هم سوالی دارید ؟

لامپ های خیابان در آینده با انرژی خورشید و باد

در حال حاضر بهترین نوع استفاده از انرژی خورشیدی. مصرف روشنائی خیابان .پارک.منازل . و وسایل سبک و کم مصرف است.

روز به روز بر پیشرفت تکنولوژی در زمینه به تسخیر در آوردن انرژی های پاک و خدادادی برای نجات انسان از این سوخت های فسیلی و آلوده کننده افزوده می شود . قبلا فقط صحبت از گرفتن انرژی خورشید و تولید آن به برق بود ( برای لامپهای خیابان ) امروز پای باد نیز وسط کشیده شد . با نصب چنین لامپ هایی که توسط شرکت SavWatt طراحی شده در خیابان ها دیگر نیازی به ایستگاه های برق محلی نیست . برق هم که اصلا مصرف نمی شود . در واقع در این صورت دیگر مطمئن هستیم که هرگز برق بزرگراه ها و خیابان ها قطع نمی شود چون این لامپهای LED که ۶۰ وات توان دارند با دو منبع انرژی یکی باد و دیگری خورشید کار می کنند .

انرژی خورشیدی توسط یک پنل ۹۰ واتی و انرژی باد توسط یک توربین بسیار ریز ( Micro Turbine ) سیصد واتی برای تولید برق به لامپ ها می رسند .

البته قبلا هم شرکت هایی از کشورهای چین و لهستان چنین طرحی رو مطرح کرده بودند اما این شرکت در حال سرمایه گذاری و تولید در کشور آمریکاست . ناگفته نماند که هر کدام از این لامپ ها ۵۰ هزار ساعت عمر می کنند .

میوه فیسالیس

عبدالرضا صادقی — Sat, 21 Apr 2012 20:04:46 GMT

نخستین تولیدکننده میوه فیسالیس در کشور گفت: برای نخستین بار این میوه در ورامین تولید و به بازار مصرف عرضه شد.

محمدرضا تیموری افزود: میوه فیسالیس بومی مناطق آمریکای جنوبی و ترکیبی از طعم میوه های توت فرنگی، گیلاس، کیوی و آناناس است که به دلیل طعم خوش و بی نظیرش در کشورهای اروپایی و آمریکایی طرفداران زیادی دارد.

وی تصریح کرد: هم اکنون این میوه در شش هزار متر مربع از گلخانه های ورامین زیر کشت قرار گرفته که در فصل زمستان کشت و در بهار برداشت می شود.

این تولیدکننده میوه فیسالیسی با اشاره به تولید اقتصادی این میوه گفت: بر اساس آمار جهانی، میوه فیسالیس در هر هکتار بین 22 تا 36 تن تولید می شود که هر 100 گرم آن در بازار به قیمت سه تا چهار هزار تومان به فروش می رسد.

وی با بیان این که، میوه فیسالیس به دلیل قرار گرفتن در لفاف کاغذی شکل فاقد هرگونه آلودگی و عوامل بیماری زا است، اظهار داشت: این میوه بدون نگهداری در یخچال بیش از 10 روز ماندگاری دارد و در صورت نگهداری در یخچال حدود 2 ماه مدت زمان ماندگاری این میوه نیز افزایش می یابد.

تیموری در گفت و گو با ایرنا به خواص درمانی این میوه اشاره کرد و گفت: این میوه یکی از غنی ترین منابع طبیعی آنتی اکسیدان ها و سرشار از ویتامین های A - E - C - P - F است و بدن انسان را در مقابل خنثی سازی رادیکال های آزاد که موجب بروز بیماری هایی همچون سرطان، سکته قلبی، پروستات، آسم و آلرژی می شود، حفاظت می کند.

وی با بیان این که، از میوه فسالیس در تهیه کرم های آرایشی نیز استفاده می شود تصریح کرد: همچنین مصرف این میوه تاثیر بسزایی در شادابی و طراوت پوست و تقویت قوای جنسی دارد.

انرژی آفتاب

عبدالرضا صادقی — Sat, 21 Apr 2012 19:24:59 GMT

استفاده از انرژی خورشیدی توسط زنبورداران، مرغداران و عشایر

ابتکار استفاده از انرژی خورشیدی در بخش کشاورزی توسط بخش خصوصی عملیاتی و مورد استقبال قرار گرفته و 30 تا 80 درصد موجب صرفه‌جویی در مصرف انرژی را در پی داشته است،

خورشید یکی از منابع تامین انرژی رایگان، پاک و بدون اثرات زیست محیطی مخرب است.

از دیر باز مورد توجه بشر بوده است، طبق نظر دانشمندان انرژی سه روز تابش خورشید به زمین ‌برابر با تمام ‌انرژی ناشی از احتراق کل سوخت‌‌های ‌فسیلی در دل زمین است و انرژی حاصل از تابش 40 روزه خورشید می‌تواند انرژی مورد نیاز یک قرن را ذخیره کند. در دنیای امروز نیز رقابت برای استفاده از این انرژی پاک و ارزان از مدتها پیش شروع شده و در کشور ما نیز با آغاز هدفمندی یارانه‌ها استفاده از آن شدت بیشتری گرفته است، البته شرایط جغرافیایی کشور ما طوری است که استفاده از این نوع انرژی را راحت‌تر کرده است. کشور ما در منطقه‌ای از کره زمین واقع شده که به لحاظ دریافت انرژی خورشیدی در بین نقاط جهان در بالاترین رده‌ قرار دارد میزان تابش خورشیدی در ایران بین 1800 تا 2200 کیلووات ساعت بر مترمربع در سال تخمین زده شده است که بالاتر از میزان متوسط جهانی است و متوسط سالانه بیش از 280 روزآفتابی گزارش شده است. این شرایط امکان استفاده مطلوب از انرژی خورشیدی را در کشور بیشتر کرده است. بر این اساس تمایل به استفاده از انرژی خورشیدی با اجرای هدفمندی یارانه‌ها در کشور شدت بیشتری یافته و تولیدکنندگان زیادی برای کاهش اثرات افزایش قیمت سوخت و کاهش قیمت تمام شده و افزایش بهره‌وری اقدام به استفاده از این انرژی پاک در تولیدی ‌های خود می‌کنند. اگر چه قبلا خبرهایی از استفاده انرژی خورشیدی در روستاها برای گرم کردن آب مصرفی بود، اما این بار مرغداری‌های قزوین با استفاده از این روش تا 30 درصد مصرف سوخت خود را پایین آورده‌اند، علاوه بر همچنین سازمان امور عشایر از این روش برای تامین سوخت جامعه عشایر استفاده می‌کند و اخیرا اتحادیه زنبورداران هم طرحی را ارائه کرده که از این به بعد سوخت مورد نیازشان از انرژی خورشیدی تامین شود. اگرچه دولت تاکنون تسهیلات و امکانات خاصی در این زمینه نداشته، اما پیشگامی تولید کنندگان در استفاده از انرژی خورشیدی این موضوع را به یاد دولت انداخت که سرمایه‌گذاری در این بخش می‌تواند اجرای هدفمندی یارانه‌ها را تسهیل کند و موازنه افزایش قیمت سوخت و کاهش قیمت تمام شده را برقرار کند. مجریان این طرح می‌گویند: به رغم پرداخت 40 درصدی هزینه طرح توسط دولت اما همچنان مشکلات تامین نقدینگی وجود دارد که دولت با جلساتی که برگزار می‌کند به دنبال تعریف بسته حمایتی جدید و ارائه تسهیلات به اجرا کنندگان این طرح است. در این میان بسیاری تولید کنندگان منتظر نبوده و هم اکنون تعداد 2 مرغداری در قزوین و 4 مرغداری در شمال کشور و نیز خانوارهایی استان سیستان و بلوچستان و تهران و سبزوار نسبت به این کار اقدام کرده‌اند. *برگزاری جلسات مشترک وزارتخانه‌‌ها برای توسعه انرژی خورشیدی استان قزوین از پیشتازان استفاده از انرژی خوشیدی در مرغداری‌ها است. محمدرضا صفری رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان قزوین گفت: طبق پیگیری‌هایی که از سوی وزیر جهاد کشاورزی انجام می‌شود به دنبال تصویب بسته حمایتی در باره استفاده از انرژی خورشید در بخش کشاورزی هستیم در این خصوص وزارت نفت، وزارت کشاورزی و سازمان بهینه سازی سوخت جلساتی داشته‌اند،اما چیزی که مشخص است 40 درصد تجهیزات انرژی خورشید را دولت پرداخت می‌کند و در صدد هستیم تا برای 60 درصد باقیمانده هم با تسهیلات مدت‌دار در اختیار کشاورزان قرار گیرد صفری با بیان اینکه استفاده از انرژی خورشیدی در یک مرغداری 50 هزار قطعه‌ای تا 200 هزار لیتر مصرف سوخت را کاهش می‌دهد، گفت:کل نیاز سوخت استان قزوین در بخش کشاورزی 40 میلیون لیتر در ماه است که با استفاده از انرژی خورشیدی که فعلا به کار گرفته شده، 12 هزار لیتر در ماه صرفه جویی خواهد شد. *انرژی خورشیدی در مرغداری‌ها علی اسکویی مدیر تولید یک مرغداری در قزوین در مورد هدف خود از استفاده انرژی خورشیدی می‌گوید: انرژی خورشیدی پاک، ارزان و خدادادی است و اصلا بی‌منت و بی‌پایان است، رایگان و در دسترس، امن و بی‌خطر بوده و مهم تر از همه هیچ ریسکی ندارد و در هر زمانی که لازم باشد وجود دارد وی افزود: استفاده از انرژی پاک و خدادادی موجب پایداری در دریافت انرژی شده و ضریب اطمینان تولید را افزایش می‌دهد به طوری که یک تولید کننده از انرژی تولیدی خود مطمئن است و این در تولید نقش بسیار موثری دارد زیرا جلوی نوسان هزینه و تولید را می‌گیرد و به زبان ساده سود تولیدی‌اش تضمین است. اسکویی که در حال حاضر دو واحد مرغداری خود در استان قزوین را به انرژی خورشیدی تجهیز کرده است، می‌گوید: یک واحد 50 هزار قطعه‌ای با 17 میلیون تومان به راحتی به تجهیزات استفاده از انرژی خورشید تجهیز می‌شود که 40 درصد آن را طبق قرارداد مدیریت بهینه‌سازی سوخت پرداخت می‌کند و تنها 60 درصد قیمت یعنی حدود 10 میلیون تومان آنرا مرغداری‌ها پرداخت می‌کنند. اسکویی‌ گفت: استفاده از انرژی خورشیدی به طور میانگین 30 درصد در کاهش مصرف سوخت مرغداری‌ها موثر است و مبلغی که برای خرید این دستگاه‌ هزینه می‌شود طی 2.5 تا 3سال با صرفه‌جویی حاصل از سوخت برگشت داده می‌شود. اسکویی گفت: با استفاده از این سیستم در هر واحد مرغداری سالانه 40 هزار لیتر مصرف سوخت کاهش پیدا می‌کند که ارزش بهای آن با گازوئیل 150 تومانی، 6 میلیون تومان در سال در هر واحد مرغداری است. اسکویی در این زمینه که چرا با وجود حمایت دولت هنوز استفاده‌کنندگان از این انرژی پاک خداوندی رشد مناسبی ندارد ،گفت: کمبود نقدینگی مهمترین مشکل است زیرا با اینکه دولت 40 درصد هزینه را قبول می‌کند، اما برخی مرغداران قادر به پرداخت 10 میلیون تومان لازم برای هر واحد مرغداری نیستند. اسکویی ادامه داد: این ایده سالها در ذهن خودم بود و قبل از اینکه دولت اعلام کند 40 درصد اجرای این طرح را پرداخت می‌کند، اقدام به اجرای این طرح کردم. وی گفت: شرکت‌های کیان انرژی، اخگر و انرژی در این زمینه فعالیت می‌کنند. *انرژی خورشیدی در زنبورستان‌ها ظرفیت بی‌پایان انرژی خورشیدی که میلیاردها سال است جهان هستی را از انرژی بی‌دریغ خود بهره‌مند می‌سازد تولید کنندگان عسل را نیز بر این داشته که به جای التماس به خلق خدا برای گرم کردن زنبورهایی که همواره در طول شبانه‌روز مدام در فعالیتند تا به همین خلق خدا بهره رسانند از انرژی بی‌منت خداوندی استفاده کنند زیرا اساسا آنها به کار بی‌منت عادت کرده‌اند. رئیس اتحادیه زنبورداران کشور با بیان اینکه همسو با قانون هدفمندی یارانه ها و برای کاهش اثرات افزایش قیمت سوخت طرح‌ کاهش سوخت و افزایش بهره‌وری را ارائه داده‌اند، گفت: طرح استفاده از انرژی خورشیدی در چادرهای پرورش عسل می‌تواند تا 80 درصد کاهش مصرف انرژی شود. عفت رئیسی گفت: انرژی خورشیدی برای یک زنبوردار فوق‌العاده مهم است، زیرا از آنجایی که زنبورستان‌ها در مناطق کوهستانی قرار دارد و راههای دسترسی به آنها هم مشکلات تردد دارد هزینه انتقال سوخت بالاست از سوی دیگر قیمت این سوخت ارزان است و قیمت تمام شده را پایین می‌آورد، مهمتر از همه گرمای به موقع در زمستان برای زنبورها مهم است و با کوچکترین تنش سرما از بین می‌روند که استفاده از انرژی خورشید این مشکل را بر طرف خواهد کرد. *استفاده از انرژی خورشیدی در جامعه عشایر مصطفی احمدیان کارشناس در امور عشایر می‌گوید: جامعه عشایر مدام در حال حرکتند، ثابت کردن منابع انرژی آنها سخت است اما در این میان استفاده از انرژی خورشیدی نه تنها امکان استفاده از انرژی پاک و ارزان را برای آنها میسر می‌سازد از سوی دیگر شرایطی را فراهم می‌سازد تا آنها هر زمان که محموله کوچ خود را برا اسکان موقت در نظر می‌گیرند پنل‌های خورشیدی را پهن کرده و فوتون های خورشیدی را به سمت خود سرازیر می‌کنند این یعنی انرژی در دسترس و آسان. این کارشناس گفت: سازمان امور عشایر در این راستا عشایر سبزوار، تهران و سیستان و بلوچستان را به این سامانه تجهیز کرده و قرار است امکان استفاده از انرژی خورشیدی برای تمام عشایر کشور را فراهم سازد. وی افزود: حدود 213 هزار خانوار با جمعیت حدود یک میلیون و 200 هزار نفر زندگی می‌کنند که استفاده از انرژی خورشیدی علاوه بر صرفه‌جویی در مصرف موجب در دسترس بودن این انرژی خواهد بود. به هر حال مزایای فراوان استفاده از انرژی خورشیدی بر کسی پوشیده نیست و اگر تنها در نظر بگیریم که مصرف سوخت دامداری‌های کل کشور 9.5 میلیون لیتر گازوئیل در ماه است، با استفاده از انرژی خورشیدی 28.5 میلیون لیتر صرفه‌جویی می‌شود که با قیمت هر لیتر گازوئیل 150 تومان، 4 میلیارد و 275 میلیون تومان در ماه صرفه‌جویی خواهد شد. از سوی دیگر باید در نظر بگیریم که سوخت فسیلی کشور ما طبق نظر دانشمندان تا 30 الی 40 سال مهمان ما خواهد بود اگرچه طرح استفاده از انرژی خورشیدی الان به عنوان علاج واقعه و به همان گستردگی محدود است اما باید با چشم ‌انداز گسترده‌ و با پیش‌بینی تمام مسائل بعد از پایان سوخت فسیلی طرحی ملی و متناسب که بتواند به مشکلات آن زمان فائق آمد ریخته شود، اگر امروز تولید کنندگان طرح استفاده از انرژی خورشیدی را یاد دولت و تصمیم‌گیران می‌اندازند، اما این وظیفه دولتمردان است که با استفاده از بدنه کارشناسی دولت طرح‌هایی تدوین کنند که حداقل 50 سال جلوتر از نیاز جاری جامعه باشد و اگر غیر از این باشد تولید و اقتصاد جامعه در کوچکترین نابسامانی‌ها و نوسانات گرفتار خواهد شد.

انرژیهای نو و پاک

عبدالرضا صادقی — Thu, 19 Apr 2012 03:48:06 GMT

طبق آمارهای به ثبت رسیده طی 30 سال گذشته احتیاجات انرژی جهان به مقدار قابل ملاحظه ای افزایش یافته است. در سال 1960 مصرف انرژی جهان معادل 3/3Gtoe بوده است.در سال 1990 این رقم به 8/8Gtoeبالغ گردید ، که دارای رشد متوسط سالانه 3/3 درصد می باشد و در مجموع 166 در صد افزایش نشان می دهد و در حال حاضر مصرف انرژی جهان 10Gtoe/Year بوده و پیش بینی می شود این رقم در سالهای 2010 و 2020 به 12 و 14 Gtoe/Yearافزایش یابد . این ارقام نشان می دهند که میزان مصرف انرژی جهان در قرن آینده بالا می باشد و بالطبع این سوال مهم مطرح می باشد که آیا منابع انرژی های فسیلی در قرنهای آینده، جوابگوی نیاز انرژی جهان برای بقا، تکامل و توسعه خواهند بودیا خیر؟
حداقل به دو دلیل عمده پاسخ این سوال منفی است و باید منابع جدید انرژی را جایگزین این منابع نمود. این دلایل عبارتند از:
محدودیت و در عین حال مرغوبیت انرژی های فسیلی چرا که این سوختها از نوع انرژی شیمیایی متمرکز بوده و مسلماً کاربردهای بهتر از احتراق دارند.
مسایل و مشکلات زیست محیطی بطوری که امروزه حفظ سلامت اتمسفر از مهمترین پیش شرطهای توسعه اقتصادی پایدار جهانی به شمار می آید. از این رو است که دهه های آینده بعنوان سالهای تلاش مشترک جامعه انسانی برای کنترل انتشار کربن، کنترل محیط زیست و در واقع تلاش برای تداوم انسان بر روی کره زمین خواهد بود
بنابراین استفاده از منابع جدید انرژی به جای منابع فسیلی امری الزامی است. سیستمهای جدید انرژی در آینده باید متکی به تغییرات ساختاری و بنیادی باشد که در آن منابع انرژی بدون کربن نظیر انرژی خورشیدی و بادی و زمین گرمایی و کربن خنثی مانند انرژی بیوماس مورد استفاده قرار می گیرند. بدون تردید انرژی های تجدیدپذیر با توجه به سادگی فن آوریشان در مقابل فن آوری انرژی هسته ای از یک طرف و نیز بدلیل عدم ایجاد مشکلاتی نظیر زباله های اتمی از طرف دیگر نقش مهمی در سیستمهای جدید انرژی در جهان ایفا می کنند. در هر حال باید اذعان داشت که در عمل عوامل متعددی بویژه هزینه اولیه و قیمت تمام شده بالا، عدم سرمایه گذاری کافی برای بومی نمودن و بهبود کارآیی تکنولوژیهای مربوطه ، به حساب نیامدن هزینه های خارجی در معادلات اقتصادی، نبود سیاستهای حمایتی در سطح جهانی، منطقه ای و محلی، نفوذ و توسعه انرژی های نو را بسیار کند و محدود ساخته است. ولی پژوهشگران و صنعتگران همواره تلاش خود را جهت رفع این مشکلات مبذول می دارند.
بطور کلی عمده فعالیتهای مربوط به احداث پایلوتهای سازگار با محیط زیست با بکار بردن منابع انرژی های تجدیدپذیر و اجرای پروژه های مهندسی و انجام خدمات مشاوره ای و مدیریت بر طرحها، در چهار بخش ذیل متمرکز شده است:
• انرژی های خورشیدی
• انرژی باد و امواج
• انرژی زمین گرمایی
• فن آوری هیدروژن، پیل سوختی و زیست توده

• انرژی های خورشیدی
• انرژی باد و امواج
• انرژی زمین گرمایی
• فن آوری هیدروژن، پیل سوختی و زیست توده
که در اینجا به توضیح اجمالی هر یک می پردازیم:

1- انرژی خورشیدی
جالب است بدانید که تابش خورشید بزرگترین منبع تجدید پذیر انرژی روی کره زمین می باشد و اگر فقط یک درصد از صحراهای جهان با نیروگاه های حرارتی خورشیدی به کار گرفته شوند، همین مقدار برای تولید برق سالانه مورد تقاضای جهان کافی خواهد بود.
برای سود جستن از انرژی خورشیدی دو راه وجود دارد :
استفاده مستقیم از نور خورشیدو تبدیل آن به الکتریسیته از طریق سلولهای فتوولتائیک
استفاده مستقیم از انرژی خورشیدی و تبدیل آن به انواع انرژی های دیگر و یا استفاده مستقیم از آن (کاربردهای نیروگاهی و غیر نیروگاهی خورشیدی)
یک نیروگاه خورشیدی شامل تاسیساتی است که انرژی تابشی خورشید را جمع کرده و با متمرکز کردن آن، درجه حرارتهای بالا ایجاد می کند. انرژی جمع آوری شده از طریق مبدلهای حرارتی، توربین ژنراتورها و یا موتورهای بخار به انرژی الکتریکی تبدیل خواهد شد. نیروگاه های خورشیدی بر اساس نوع متمرکز کننده ها به سه دسته تقسیم می شوند:
نیروگاه سهموی خطی (Parabolic TroughCollectors)
نیروگاه دریافت کننده مرکزی(C.R.S)
نیروگاه دیش استرلینگ( این تکنولوژی در نیروگاه های خورشیدی مورد استفاده کمتری دارد و در کاربردهای غیر نیروگاهی بیشتر استفاده می شوند.)

نیروگاه سهموی خطی 250 کیلووات شیراز

از انرژی حرارتی خورشید علاوه بر استفاده نیروگاهی، می توان در زمینه های زیر بصورت صنعتی، تجاری و خانگی استفاده کرد:
گرمایش آب مصرفی( آب گرمکنهای خورشیدی برای منارل، ساختمانها، کارخانجات و استخرها)
گرمایش فضای داخلی ساختمانها
سرمایش فضای داخلی ساختمانها و یخچالهای خورشیدی
آب شیرین کنهای خورشیدی (در اندازه های خانگی و صنعتی)
خشک کنهای خورشیدی ( برای خشک کردن مواد غذایی و محصولات کشاورزی)
خوراک پزهای خورشیدی

2- انرژی باد و امواج
به منظور شناخت دقیق محدودیتها، موانع و امکانات موجود در جهت استفاده از منابع انرژی در کشور، ضرورری است .میزان بهره برداری از پتانسیلهای موجود انرژی و روند تحولات حاملهای انرژیهای تجدیدپذیر در کشور نیز به روش علمی و دقیق محاسبه و ارزیابی گردد.
کشور ایران از لحاظ منابع مختلف انرژی یکی از غنی ترین کشورهای جهان محسوب می گردد، چرا که از یک سو دارای منابع گسترده سوختهای فسیلی و تجدید ناپذیر نظیر نفت و گاز است و از سوی دیگر دارای پتانسیل فراوان انرژیهای تجدید پذیر از جمله باد می باشد.
با توسعه نگرشهای زیست محیطی وراهبردهای صرفه جویانه در بهره برداری از منابع انرژیهای تجدید ناپذیر، استفاده از انرژی باد در مقایسه با سایر منابع انرژی مطرح در بسیاری از کشورهای جهان رو به فزونی گذاشته است. استفاده از تکنولوژی توربینهای بادی به دلایل زیر می تواندیک انتخاب مناسب در مقایسه با سایر منابع انرژی تجدید پذیر باشد.
قیمت پایین توربینهای برق بادی در مقایسه با دیگر صور انرژیهای نو
کمک در جهت ایجاد اشتغال در کشور
عدم آلودگی محیط زیست در کشورهای پیشرفته نظیر آلمان، دانمارک، آمریکا،اسپانیا، انگلستان، و بسیاری کشورهای دیگر، توربینهای بادی بزرگ و کوچک ساخته شده است و برنامه هایی نیز جهت ادامه پژوهشها و استفاده بیشتر از انرژی باد جهت تولید برق در واحدهایی با توان چند مگاواتی مورد مطالعه می باشد.
در ایران نیز با توجه به وجود مناطق بادخیز طراحی و ساخت آسیابهای بادی از 2000 سال پیش از میلاد مسیح رایج بوده و هم اکنون نیز بستر مناسبی جهت گسترش بهره برداری از توربینهای بادی فراهم می باشد.مولدهای برق بادی می تواند جایگزین مناسبی برای نیروگاه های گازی و بخاری باشند. مطالعات و محاسبات انجام شده در زمینه تخمین پتانسیل انرژی باد در ایران نشان داده اند که تنها در 26 منطقه از کشور( شامل بیش از 45 سایت مناسب) میزان ظرفیت اسمی سایتها، با در نظر گرفتن یک راندمان کلی 33%، در حدود 6500 مگاوات می باشد و این در شرایطی است که ظرفیت اسمی کل نیروگاه های برق کشور، (در حال حاضر) 34000 مگاوات می باشد. در توربینهای بادی، انرژی جنبشی باد به انرژی مکانیکی و سپس به انرژی الکتریکی تبدیل می گردد.
استفاده فنی از انرژی باد وقتی ممکن است که متوسط سرعت باد در محدوده 5/ الی 25/ باشد. پتانسیل قابل بهره برداری انرژی باد در جهان 110 اگاژول (هر اگاژول معادی 1018ژول) برآورد گردیده است که از این مقدار 40 مگاوات ظرفیت نصب شده تا اواخر سال 2003 میلادی(1382 ه.ش.) در جهان می باشد.
از مزایای استفاده از این انرژی عدم نیاز توربین بادی به سوخت، تامین بخشی از تقاضاهای انرژی برق، کمتر بودن نسبی انرژی باد نسبت به انرژی فسیلی در بلند مدت، تنوع بخشیدن به منابع انرژی و ایجاد سیستم پایدار انرژی، قدرت مانور زیاد در بهره برداری( از چند وات تا چندین مگاوات) ، عدم نیاز به آب و نداشتن آلودگی محیط زیست می باشد.

توربین 600 کیلو وات واقع در روستای بابائیان منجیل

توربینهای بادی کوچک
از توربینهای بادی کوچک جهت تامین برق جزیره های مصرف و یا مناطقی که تامین برق از طریق شبکه سراسری برق مشکل می باشد استفاده می شود. این توربینها تا قدرت 10 کیلووات توان تولید برق را دارا می باشند.

توربینهای بادی متوسط
عموماً تولید این توربینها بین 250-10 کیلووات است. از این توربینها جهت تامین مصارف مسکونی، تجاری، صنعتی و کشاورزی استفاده می شود.

توربینهای بادی بزرگ( مزارع بادی)

این نوع توربینها معمولاً شامل چند توربین بادی متمرکز با توان تولیدی 250 کیلووات به بالا می باشند که به صورت متصل به شبکه و یا جدا از شبکه طراحی می گردند.

3- انرژی زمین گرمایی

مرکز زمین( به عمق تقریبی 6400 کیلومتر)که در حدود 4000 درجه سانتیگراد حرارت دارد، به عنوان یک منبع حرارتی عمل نموده و موجب تشکیل و پیدایش مواد مذاب با درجه حرارت 650 تا 1200 درجه سانتیگراد در اعماق 80 تا 100 کیلومتری از سطح زمین می گردد. بطورمیانگین میزان انتشار این حرارت از سطح زمین که فرایندی مستمر است معادل 82 میلی وات در واحد سطح است که با در نظر گرفتن مساحت کل سطح زمین(10*1/5 متر مربع) ، مجموع کل اتلاف حرارت از سطح آن، برابر با 42 ملیون مگاوات است. در واقع این میزان حرارت غیر عادی، عامل اصلی پدیده های زمین شناسی از جمله فعالیتهای آتشفشانی، ایجاد زمین لرزه ها، پیدایش رشته کوه ها( فعالیتهای کوه زایی) و همچنین جابجایی صفحات تکتونیکی می باشد که کره زمین را به یک سیستم دینامیک تبدیل نموده و پیوسته آن را تحت تغییرات گوناگون قرار می دهد.
امروزه با بهره گیری از فنآوریهای موجود، تنها بخش کوچکی از این منبع سرشار مهار شده و بطور اقتصادی قابل بهره برداری است.
بنابراین انرژی زمین گرمایی، همان انرژی حرارتی قابل استحصال از پوسته جامد زمین است. انرژی زمین گرمایی بر خلاف سایر انرژی های تجدیدپذیر منشاء یک انرژی پایدار با فاکتور دسترسی 100% است که بطور شبانه روزی در طول سال قابل بهره برداری است.

خروج بخار از یک چاه زمین گرمایی

از انرژی زمین گرمایی در دو بخش کاربردهای نیروگاهی( غیر مستقیم) و غیر نیروگاهی ( مستقیم) استفاده می شود. تولید برق از منابع زمین گرمایی هم اکنون در22 کشور جهان صورت میگیرد که مجموع قدرت اسمی کل نیروگاههای تولید برق از این انرژی بیش از 8000 مگاوات می باشد. این در حالی است که بیش از 64 کشور جهان نیز با مجموع ظرفیت نصب شده بیش از 15000 مگاوات حرارتی از این منبع انرژی در کاربردهای غیر نیروگاهی بهره برداری می نمایند.

نیروگاه زمین گرمایی تبخیر آنی

در این نیروگاه ها سیالی که معمولاً به حالت دوفاز مایع و بخار از اعماق زمین واز طریق چاه های زمین گرمایی استخراج می شود به مخزن جدا کننده هدایت شده و بدینوسیله فاز بخار از فاز مایع جدا می شود.بخار جدا شده وارد توربین شده و باعث چرخش پره های توربین می شود.پره ها نیز به نوبه خود محور توربین و در نتیجه محور ژنراتور رابه حرکت وا می دارند که باعث بوجود آمدن قطبهای مثبت و منفی در ژنراتور شده و در نتیجه برق تولید می شود.

نیروگاه زمین گرمایی با چرخه دو مداره(باینری)

در این نوع نیروگاه ها نیاز به مخزن جداکننده در تجهیزات نیروگاه وجود ندارد زیراآب گرم استخراج شده وارد مبدل حرارتی شده و حرارت خود را به سیال عامل دیگری که معمولاً ایزوپنتان می باشد و نقطه جوش پایینتری نسبت به آب دارد منتقل میکند. در این فرآیند ایزوپنتان به بخار تبدیل شده و به توربین منتقل می شود که در اینجا توربین و ژنراتور طبق توضیحات فوق می توانند برق تولید کنند.
از کاربردهای مستقیم انرژی زمین گرمایی میتوان به مواردی همچون احداث مراکز آب درمانی و تفریحی-توریستی ، گرمایش انواع گلخانه، احداث مراکز پرورش آبزیان و طیور، پیش گیری از یخ زدگی معابر در فصل سرما، تامین گرمایش و سرمایش ساختمانها توسط پمپهای حرارتی زمین گرمایی اشاره نمود.

4- فن آوری هیدروژن، پیل سوختی و زیست توده
مصرف گسترده و کلان انرژی حاصل از سوختهای فسیلی اگرچه رشد سریع اقتصادی جوامع پیشرفته صنعتی را به همراه داشته است اما بواسطه انتشار مواد آلاینده حاصل از احتراق و افزایش دی اکسید کربن در جو و پیامدهای آن، جهان را با تغییرات روز افزونی آماده ساخته است که افزایش دمای زمین، تغییرات آب و هوایی، بالا آمدن سطح آب دریاها و در نهایت تشدید منازعات بین المللی از جمله این پیامدها محسوب می شوند. از سوی دیگر اتمام قریب الوقوع منابع فسیلی و پیش بینی افزایش قیمتها بیش از پیش بر اهمیت و لزوم جایگزینی سیستم انرژی فعلی اهمیت دارد.
در سال 1997 میلادی کنوانسیون تغییرات آب و هوایی با هدف تثبیت غلظت گازهای گلخانه ای در اتمسفر، پروتکل کیوتو را مطرح نمود که به موجب این پروتکل کشورهای صنعتی ملزم به کاهش انتشار گازهای گلخانه ای شده اند و هدف اصلی از این کنوانسیون دستیابی به تثبیت غلظت گازهای گلخانه ای در اتمسفر تا سطحی است که مانع تداخل خطرناک فعالیتهای بشری با سیستم آب و هوایی گردد و چنین سطحی در چهارچوب زمانی مناسب قابل اجرا خواهد بود تا اکوسیستمها بطور طبیعی خود را با تغیییر آب و هوایی تطبیق دهند و اطمینان حاصل شود که امنیت غذایی تهدید نمی شود و توسعه اقتصادی بطور پایدار ایجاد می گردد. از سوی دیگر مجموعه انرژیهای تجدید پذیر روز به روز سهم بیشتری را در سیستم تامین انرژی جهان بعهده می گیرد؛ لذا در برنامه ها و سیاستهای بین المللی، نقش مهمی به منابع تجدید پذیر انرژی محول گردیده است.

اما سازگار نمودن این منابع با سیستم فعلی مصرف انرژی جهانی هنوز با مشکلاتی همراه است که بررسی و حل آنها حجم وسیعی از تحقیقات علمی جهان را در دهه های اخیر به خود اختصاص داده است.
تقریباً همه منابع انرژی تجدید پذیر بصورت تناوبی در دسترس هستند و بخودی خود قابل حمل یا ذخیره سازی نیستند و به همین دلیل نمی توانند بصورت سوخت به ویژه در حمل و نقل مورد استفاده قرار گیرند.
سوختهای پاک دارای خواص فیزیکی و شیمیایی هستند که آنها را پاکتر از بنزین با ساختار و ترکیب فعلی در عمل احتراق می نمایند. این سوختها در حین احتراق مواد آلاینده کمتری تولید می کنند، در ضمن استفاده از این سوختها شدت افزایش و انباشته شدن دی اکسید کربن که موجب گرم شدن زمین می گردد را نیز کاهش می دهد. هیدروژن بعنوان یک سوخت پاک می تواند جایگزین مناسبی برای سایر سوختهای متداول گردد و در آینده بعنوان یک حامل انرژی مطرح گردد. فراوانی سهولت تولید از آب، مصرف تقریباً منحصر بفرد و سودمندی زیست محیطی ذاتی هیدروژن از جمله ویژگیهایی است که آنرا در مقایسه با سایر گزینه های مطرح سوختی متمایز می کند. هیدروژن را می توان با استفاده از انواع منابع انرژی اولیه تولید کرد و در تمام موارد و کاربردهای سوختهای فسیلی مورد استفاده قرار داد. هیدروژن به ویژه منابع تجدید پذیر انرژی را تکمیل می کند و آنها را در هر محل و هر زمان، بصورت مناسبی در دسترس قرار داده و در اختیار مصرف کننده می گذارد. سیستم انرژی هیدروژنی بدلیل استقلال از منابع اولیه انرژی، سیستمی دائمی، پایدار، فنا ناپذیر، فراگیر و تجدید پذیر می باشد. از اینرو پیش بینی می شود که در آینده ای نه چندان دور، تولید و مصرف هیدروژن به عنوان حامل انرژی به سراسر اقتصاد جهانی سرایت کرده و اقتصاد هیدروژن تثبیت شود.
معرفی سوختهای جایگزین و مطالعه در خصوص امکان استفاده و بهره برداری از آنها با توجه به ملاحظات فنی-اقتصادی و منابع گسترده موجود در ایران، همچنین بدلیل روند رو به رشد مصرف سوختهای مایع هیدروکربوری در کشور که هر ساله موجب ضرر و زیان هنگفت به بودجه عمومی و محیط زیست کشور می شود، از اهمیت قابل توجهی برخوردار گردیده است.